ΜΠΑΝΖΑΪ

Κώστας Ριτσώνης, 4 Μικρές Ιστορίες

2010-10-01T01:11:00.004+03:00

TA XAMENA ΠOIHMATA
Παραλίγο να χάσω 2 ποιήματα.Για μέρες το
χαρτί είχε εξαφανιστεί.Όμως ευτυχώς το βρήκα.
Τα καημένα θα χανόντουσαν για πάντα.
Όμως κι εγώ μια μέρα θα σβήσω κι αυτά θα
ξεχαστούν.
Γιατί εγώ είμαι το καράβι κι αυτά είναι οι
επιβάτες.

ΤΑ ΓΥΑΛΙΑ
Γράφε λοιπόν γράφε.Αφού αυτό σε
καλμάρει
Φόρεσε τα γυαλιά σου.Σκύψε πάνω
στην παλιά σου ατζέντα.

Η ΚΑΣΕΤΑ
Άφησα την κασέτα πάνω στο τραπέζι
κοντά στο κασετόφωνο. Ο ήλιος την
έλουσε.Την χτύπησε η ζέστη και
λιώσαν τα τραγαύδια.

ΜΥΡΩΔΙΕΣ ΧΡΩΜΑΤΩΝ
-Παράξενα νιώθω μες στο χρωματοπωλείο.
Μου έλεγε ο ζωγράφος.
Τα χρώματα μυρίζουν άλλοτε χαρούμενα κι
άλλοτε λυπημένα.

Ναυάγιο στα Κράβαρα

2010-08-12T02:55:00.002+03:00

ΛΑΪΚΟ ΤΕΤΡΑΣΤΙΧΟ
«Πέρκος Περίστα
Κλεπά και Σινίστα
στου Δημητράκη το χωριό
πνιγήκαν καράβια σαράντα δυο»

( Ο Δημητράκης ήταν προύχοντας της Σινίστας (Περδικόβρυσης)

Το λαϊκό αυτό σκωπτικό-χιουμορίστικο τετράστιχο, το χρησιμοποιούσαν οι Κατωχωρίτες (κάτοικοι των χωριών των πεδινών χωριών) για να πειράξουν και περιπαίξουν τους κατοίκους των ορεινών, άγονων και απρόσιτων χωριών των Κραβάρων που ήταν κτισμένα κοντά στις όχθες του ποταμού Εύηνου (Φίδαρη).
Λέγεται ότι το τετράστιχο αυτό ήταν έμπνευση ενός Κραβαρίτη μετανάστη στην Αμερική, στα τέλη του 1900, το οποίο δημοσίευσε με σχετικό ρεπορτάζ σε εφημερίδες της Αμερικής.
Ο παμπόνηρος αυτός Κραβαρίτης, καταγόμενος πιθανώς από ένα χωριό, από αυτά που αναφέρονται στο τετράστιχο, προκειμένου να τύχει οικονομικής ενίσχυσης και βοήθειας από το Κυβερνήτη μιας Πολιτείας της Αμερικής, δημοσίευσε ρεπορτάζ για μεγάλη θαλασσοταραχή που ενέσκυψε στα στενά Πέρκου-Περίστας και Κλεπάς-Σινίστας με αποτέλεσμα να καταστραφούν ολοσχερώς τα πλοία του που βρίσκονταν στην περιοχή αυτή.

Το μεγάλο ναυάγιο το αποτύπωσε με το πιο πάνω τετράστιχο και με αποκόμματα δημοσιεύσεων επισκέφτηκε τον Κυβερνήτη της Πολιτείας. Αφού του εξιστόρησε με μελανά χρώματα τη μεγάλη καταστροφή και περιέγραψε την, ως εκ θαύματος σωτηρία του, τον παρακάλεσε να τον βοηθήσει οικονομικά για να “σταθεί“ στα πόδια του και να ξαναφτιαξει το στόλο του. Ο Κυβερνήτης άκουσε με προσοχή τη διήγησή του επισκέπτη, τού είπε θα εξετάσει το αίτημά του και ύστερα από μερικές ημέρες να ξαναπεράσει.
Κατά σύμπτωση όμως ο Κυβερνήτης είχε ελληνική καταγωγή, και ένας από τους γονείς του ήταν Κραβαρίτης.
Μετά μια εβδομάδα ο ναυαγός Κραβαρίτης ξαναεπισκέφτηκε τον Κυβερνήτη. Ο Κυβερνήτης του έριξε μια ματιά, τον κοίταξε από την κορυφή ως τα πόδια και που είπε, ότι το αίτημά του δεν το εξέτασε ακόμα, να έλθει ύστερα από μια εβδομάδα.
Έτσι και έγινε. Ο ναυαγός επισκέπτεται και για τρίτη φορά τον Κυβερνήτη και περίμενε να ακούσει τα αποτελέσματα για το αίτημά του.
Ο Κυβερνήτης του είπε ότι συγκέντρωσε ένα ποσό για να τον βοηθήσει, αλλά θα ήθελε να του εξιστορήσει και πάλι το ναυάγιο.
Ο Κραβαρίτης με τα δάκρυα στα μάτια διηγήθηκε τη φανταστική τρικυμία που έγινε στο Κάκαβο, μεταξύ Πέρκου και Περίστας και τη ζημιά που έπαθε από τη μεγάλη θαλασσοταραχή.
Ο Κυβερνήτης, θαύμασε την ηθοποιία και την πονηριά του συμπατριώτη του, σηκώθηκε επάνω, και του λέγει:
“Καπετάνιο!!!, πάρε αυτή την οικονομική ενίσχυση να αρχίσεις να ξαναφτιάξεις το στόλος σου !!!, αλλά πρόσεξε!!!, μην πηγαίνεις τα νέα σου καράβια κατά Πέρκο-Περίστα, που γίνεται συχνά θαλασσοταραχή, κατά Λομποτινά (Άνω Χώρα) μεριά, να τα πηγαίνεις που τα νερά είναι ήσυχα».
Ο παμπόνηρος-ναυαγός Κραβαρίτης έμεινε σύξυλος για το πάθημά του, γιατί κατάλαβε ότι έπεσε επάνω σε άλλο Κραβαρίτη…..!!!

Αφηγητής Αθανάσιος Καρδαράς, από την Κάτω Χρυσοβίτσα (Καρδαραίϊκα)
Επιμέλεια κειμένου: Γ. Κοτρώνης

Πηγή

Υ.Γ. Οι Κραβαρίτες στη μικροδιήγηση, μαστόρια..῎.:)

Βιαστές, από την Ουδέν

2010-08-11T16:02:00.002+03:00

Έρχεσαι, φεύγεις. Κι ύστερα πάλι έρχεσαι και ξαναφεύγεις. Πως με ποθείς το ξέρω. Δεν μπορείς να κρυφτείς από μένα. Απ’ όλους τους άλλους, ναι. Μα όχι από μένα. Το νιώθω το βλέμμα σου να με μετράει. Ακόμη κι όταν δεν είσαι εδώ. Βαραίνει πάνω μου. Δεν τα κρατάς τα προσχήματα. Τόσο εδώ, τόσο εκεί, από δω μέχρι εκεί. Υπολογίζεις γωνίες, αναζητάς κερκόπορτες. Σε τι; Σ’ αυτό που απλόχερα σου δίνεται. Κατακτητή της δεκάρας. Δεν τις μπορώ τις προσδοκίες σου. Δεν τις αντέχω. Πώς τολμάς μ’ άδεια χέρια να με πλησιάζεις; Δεν έχω τίποτα να σου δώσω, αν δεν έχεις. Οι περισσότεροι είστε έτσι. Ρίχνεστε πάνω μου, με διαλύετε με τις προσδοκίες σας, ασελγείτε κατ’ εξακολούθηση. Με ποιο δικαίωμα; Ποιοι νομίζετε πως είστε; Βιαστές είστε παρθένων. Αυτό είστε, είπε το χαρτί…

Υ.Γ. Και άλλα εδώ

Ισπανόφωνη Αθολογία Μικροδιηγήσεων

2010-08-07T03:30:00.005+03:00

Τα τελευταία χρόνια στον ισπανόφωνο κόσμο άρχισε να έχει μεγάλο ενδιαφέρον η σύντομη διήγηση. Τα διδακτορικά ακολουθούν το ένα το άλλο. Τόσο για να καθοριστεί και να ξεκαθαριστεί το είδος όσο και για να επιχειρηθούν περαιτέρω εξειδικεύσεις. Ο πιο γνωστός εκπρόσωπος του είδους στον ισπανόφωνο κόσμο είναι ο Αουγούστο Μοντερρόσο. Το μικρό του κείμενο με τίτλο "Ο δεινόσαυρος", από το 1963 που πρωτοδημοσιεύτηκε υπήρξε έναυσμα για πολλές αναλύσεις και παρακίνησε πολλούς να τον μιμηθούν. Σήμερα υπάρχουν εκδόσεις, φόρα, διαγωνισμοί, ανθολογίες, βραβεία, ένας ολόκληρος κύκλος δραστηριοτήτων γύρω από το είδος. Χοντρικά λέμε μικροδιήγηση ένα κείμενο που δεν ξεπερνάει τις 200 λέξεις.
Αυτά που μεταφράζουμε εδώ αποτελούν μια ανθολογία από κείμενα που δεν ξεπερνούν τις δυό γραμμές. Θα τα μεταφράσουμε σιγά σιγά και αν παραστεί ανάγκη θα προσθέσουμε και κάποια θεωρητικά κείμενα για το είδος. Θα αναφέρουμε το όνομα του συγγραφέα και τον τίτλο καθώς και την εθνικότητα και τη χρονολογία δημοσίευσης. Τα υπόλοιπα βιβλιογραφικά δεν χρειάζονται εδώ.

ΑΟΥΓΟΥΣΤΟ ΜΟΝΤΕΡΡΟΣΟ (Γουατεμάλα- Μεξικό)
Ο κεραυνός που έπεσε δυό φορές στο ίδιο μέρος

Ήταν μια φορά ένας Κεραυνός που έπεσε δυό φορές στο ίδιο μέρος. αλλά βρήκε πως ήδη από την πρώτη είχε κάνει αρκετό κακό, που πια δεν ήταν ανάγκη, και εθλίβη πολύ.

1969

ΑΛΕΧΑΝΤΡΟ ΧΟΔΟΡΟΒΣΚΙ (Μεξικό)
Μετά τον πόλεμο

Το τελευταίο ανθρώπινο ον έριξε την τελευταία πέτρα της γης πάνω στον τελευταίο νεκρό. Την ίδια εκείνη στιγμή κατάλαβε πως ήταν αθάνατος, γιατί ο θάνατος υπάρχει μονάχα στο βλέμμα του άλλου.

ΧΟΣΕ ΝΤΕ ΛΑ ΚΟΛΙΝΑ ( Μεξικό)
Φλογερός

Θέλεις να μου φυσήξεις το μάτι;- μου είπε αυτή- Κάτι μπήκε μέσα και με ενοχλεί. Τη φύσηξα στο μάτι και είδα την κόρη της ν' ανάβει λες και ήταν μια θράκα που ενέδρευε μέσα στις στάχτες.

ΕΟΥΣΕΜΠΙΟ ΡΟΥΜΠΑΛΚΑΜΠΑ ( Μεξικό )
Ο μελομανής

Αγοράζει δίσκους, διαβάζει βιογραφίες μουσικών, συλλέγει προγράμματα συναυλιών. Στις φλέβες του κυλάει μουσική. Και πολλές φορές αγαπάει τη μουσική περισσότερο κι από τους ίδιους τους μουσικούς. Μόνο που κλαίει αντί να παίζει.

ΑΝΤΟΛΦΟ ΜΠΙΟΫ ΚΑΣΑΡΕΣ ( Αργεντινή )
Μετεγχειρητικό

Όποια και να ήταν τα αποτελέσματα- δήλωσε ο ασθενής, τρεις μέρες μετά την εγχείρηση- η σημερινή θεραπευτική μου φαίνεται πολύ χειρότερη από αυτή των μάγων, που θεράπευαν με μαγικά και με χορούς.

1959

ΑΝΤΟΛΦΟ ΜΠΙΟΥ ΚΑΣΑΡΕΣ ( Αργεντινή )
Για ένα θησαυρό λαϊκής γνώσης

Μου λέει η τουκουμάνα: "Αν σε τσιμπήσει αράχνη, σκότωσέ την στη στιγμή. Την ίδια απόσταση θα κάνουν η αράχνη από το τσίμπημα και το δηλητήριο ως την καρδιά σου"

Τουκουμάνα: η κάτοικος επαρχίας της Αργεντινής
1959

ΧΑΙΡΟ ΑΝΙΜΠΑΛ ΝΙΝΙΟ ( Κολομβία )
Ιστορία της άμμου

Μια μέρα η πόλη εξαφανίστηκε. Κατα μέτωπο με την έρημο και με τα πόδια βυθισμένα στην άμμο, όλοι κατάλαβαν πως τριάντα μακριά χρόνια τα είχαν περάσει ζώντας σ' έναν αντικατοπτρισμό.

ΧΑΙΡΟ ΑΝΙΜΠΑΛ ΝΙΝΙΟ ( Κολομβία )

Όλα τα φαντάστηκε ο Σούπερμαν, εκτός από το ότι θα έπεφτε κατεστραμένος σ' εκείνη τη ζεστή ακτή και πως το βυθισμένο κορμί του, θα χρειαζόταν μετά για να κάνουν τρεις δωδεκάδες ατσάλινες βίδες, κανονικής ποιότητας.

ΠΟΛΙ ΝΤΕΛΑΝΟ ( Χιλή )
Με την πρώτη ματιά

Το να ειδωθούν και να ερωτευτούν τρελά υπήρξε ένα και το αυτό. Εκείνη είχε τους κοπτήρες μακριούς και ακονισμένους. Εκείνος είχε το δέρμα μαλακό και απαλό: ήταν καμωμένοι ο ένας για τον άλλον.

1975

ΜΟΝΙΚΑ ΛΑΒΙΝ (Μεξικό)
Λογοτεχνικό μοτίβο

Της έγραψε τόσους στίχους, διηγήματα, τραγούδια ακόμα και μυθιστορήματα που μιά νύχτα, γυρεύοντας με πάθος το χλιαρό κορμί της, δεν βρήκε παρά ένα φύλλο χαρτί ανάμεσα στα σεντόνια.

1966

ΧΟΥΛΙΟ ΚΟΡΤΑΣΑΡ (Αργεντινή)
Έρωτας 77

Και μετά αφού κάνουν όλα όσα κάνουν σηκώνονται, μπανιάρονται, πουδράρονται, αρωματίζονται, ντύνονται, κι έτσι προοδευτικά ξαναγίνονται σιγά σιγά αυτό που δεν είναι.

1979

ΑΛΕΧΑΝΤΡΟ ΧΟΔΟΡΟΒΣΚΙ (Μεξικό)
Μυστήρια του χρόνου

Όταν ο ταξιδιώτης κοίταξε προς τα πίσω και είδε πως ο δρόμος ήταν ανέγγιχτος, κατάλαβε πως τα ίχνη του δεν τον ακολουθούσαν αλλά προρορεύονταν.

ΜΑΡΚΟ ΝΤΕΒΕΝΙ (Αργεντινή)
Veritas odium parit

-Φέρε μου το πιο γρήγορο άλογο- ζήτησε ο ευγενής. Μόλις είπα την αλήθεια στο βασιλιά.

1969

ΧΟΥΑΝ ΧΟΣΕ ΑΡΡΕΟΛΑ (Μεξικό)
Ιστορία τρόμου

Η γυναίκα που αγάπησα έχει γίνει φάντασμα. Εγώ είμαι ο τόπος των εμφανίσεών της.

1980

ΑΛΜΠΑ ΟΜΙΛ (Αργεντινή)
Εμμονές

Ονειρεύτηκα πως με φιλούσαν: ήταν μονάχα ο παλμός του ονόματός σου που αυτή τη νύχτα κοιμήθηκε ανάμεσα στα χείλη μου.

1998

ΑΛΜΠΑ ΟΜΙΛ (Αργεντινή)
Ποίημα 1

Ξανά τον χτύπησε η πραγματικότητα, με μανία. Θέλησε να φύγει από τον κόσμο. Να τον σβήσει. Να τον ξαναφτιάξει. Κι έγραψε το ποίημα.

1998

ΜΑΡΚΟ ΝΤΕΝΕΒΙ ( Αργεντινή)
Μονόλογος του Καλιγούλα

Αν εγώ, ο πρώτος από όλους, είμαι αυτό που είμαι (ένα αποφάγι), τι μπορώ να περιμένω από το υπόλοιπο των Ρωμαίων;

1969

ΧΟΥΑΝ ΧΟΣΕ ΑΡΡΕΟΛΑ ( Μεξικό)
Ο κόσμος

Ο Θεός δεν έχει φτιάξει ακόμα τον κόσμο, μόνο τον φαντάζεται, σαν ανάμεσα σε όνειρα. Γι αυτό ο κόσμος είναι τέλειος αλλά συγκεχυμένος.

ΑΛΕΧΑΝΤΡΟ ΧΟΔΟΡΟΒΣΚΙ (Μεξικό)
Ποιότητα και ποσότητα

Δεν ερωτεύτηκε αυτήν, μα τη σκιά της. Θα την επισκεπτόταν την αυγή, όταν η ερωμένη του θα είχε πιο μεγάλο μάκρος.

1995

ΜΑΡΚΟ ΝΤΕΝΕΒΙ ( Αργεντινή)
Εσύ κι εγώ

Διαβάσαμε όλα όσα είχαν γραφτεί για τον έρωτα. Αλλά όταν ερωτευτήκαμε ανακαλύψαμε πως τίποτα δεν είχε γραφτεί για τον έρωτά μας.

1970

ΑΝΩΝΥΜΟΥ (Κίνα)

Δια πάσαν νόσον κ.λ.π.

Λέει η μύγα στη ρόδα του κάρρου: Είδες τι σκόνη που σηκώνουμε!

ΘΕΣΑΡ ΑΝΤΟΝΙΟ ΑΛΟΥΡΡΑΛΝΤΕ (Αργεντινή)
Η πολυθρόνα

Την περνούσε καθιστός όλη τη μέρα, η δουλειά του τουλάχιστον το απαιτούσε. Ένα σπρώξιμο των χεριών του χρειάστηκε μονάχα στην αναπηρική πολυθρόνα.

ΑΛΕΧΑΝΤΡΑ ΜΠΑΣΟΥΑΛΤΟ (Χιλή)
Ρόδα

Ονειρευόσουν ρόδα τυλιγμένα σε μεταξωτό χαρτί για τις επετείους του γάμου σου, αλλά αυτός ποτέ δεν στα έδοσε. Τώρα στα φέρνει κάθε Κυριακή στο κενοτάφιο.

1988

ΧΟΣΕ ΝΤΕ ΛΑ ΚΟΛΙΝΑ (Μεξικό)
Η φιλότεχνος κυρία

Ρώτησα την φιλότεχνο κυρία αν γνώριζε το διήγημα του Αουγκούστο Μοντερρόσο με τίτλο: "Ο δεινόσαυρος"
- Α, είναι χάρμα - μου απάντησε -, συνεχίζω να το διαβάζω.

ΜΙΓΚΕΛ ΓΚΟΜΕΣ (Βενεζουέλα)
Καθημερινή

Μετά από έναν καυγά, έβαλα τη γυναίκα μου στο τραπέζι τη σιδέρωσα και τη φόρεσα. Δεν εξεπλάγην που μου πήγαινε σαν να την είχα συνηθίσει.

1987

ΡΟΔΟΛΦΟ ΜΟΝΤΕΡΝ ( Αργεντινή)
Περί ασκήσεως της εξουσίας

Όταν ο Φανγκ, ο οδηγός, ένιωθε κουρασμένος μετά από μια σκληρή μέρα δουλειάς, ξεκουραζόταν τρία χρόνια. Και μαζί του όλο το βασίλειο.

1980

ΕΝΤΜΟΥΝΤΟ ΒΑΛΑΝΤΕΣ (Μεξικό)
Φτώχια

Τα στήθη εκείνης της γυναίκας, που υπερέβαιναν θαυμαστά κι αυτά μιας Τζέιν Μάσφιλντ, τον έκαναν να σκεφτεί τη φτώχια του να έχει μονάχα δυό χέρια.

ΧΑΙΜΕ ΒΑΛΝΤΙΒΙΕΣΟ (Χιλή)
Αμνός του Θεού

-Γιατί θες να με σκοτώσεις; Δεν ξέρεις μάλλον ότι είμαι ο Αμνός του Θεού ο αίρων τας αμαρτίας του κόσμου;
-Ακριβώς γι αυτό.

ΧΟΥΑΝ ΧΟΣΕ ΑΡΡΕΟΛΑ (Μεξικό)
Αγκράφα μουσουλμανική σε οξυρρυνχιανό πάπυρο

Βρισκόσουνα κατάχαμα και δεν σε είδα. Έπρεπε να σκάψω βαθιά μέσα μου για να σε συναντήσω.

1972

ΑΡΜΑΝΤΟ ΧΟΣΕ ΣΕΚΕΡΑ (Βενεζουέλα)
Μια σάρκα

Μόλις ο ιερέας τέλειωσε τη φράση...και έσονται οι δύο εις σάρκαν μία, ο γαμπρός, συνεπαρμένος, ώρμησε να καταβροχθίσει τη νύφη.

ΝΤΑΒΙΝΤ ΛΑΓΚΜΑΝΟΒΙΤΣ (Αργεντινή)
Λάθεμα

Ήταν τυφλός και βάδιζε στην οδό Φλορίδα μ' ένα λευκό μπαστούνι, ακουμπισμένος στο μπράτσο μιας εύρωστης υπηρέτριας, αλλά δεν ήταν ο Μπόρχες.

2004

ΧΟΣΕ ΜΑΡΙΑ ΜΕΡΙΝΟ (Ισπανία)
Εκατό

Ξυπνώντας, ο Αουγούστο Μοντερρόσο είχε μετατραπεί σε δεινόσαυρο. " Σε κατάλαβα παλιόφατσα", του είπε ο Γρηγόριο Σάμσα, που βρισκόταν επίσης στην κουζίνα.

ΧΟΣΕ ΝΤΕ ΛΑ ΚΟΛΙΝΑ (Μεξικό)
Μιά Μαικήνας

Η όμορφη και αισθησιακή κυρία κοιμόταν με τους νεαρούς εθνικούς συγγραφείς για να βελτιώσει την ποιότητα της νέας ερωτικής μεξικανικής λογοτεχνίας.

ΜΑΡΚΟ ΝΤΕΒΕΝΙ ( Αργεντινή)

Το ξέρω- έλεγε ο τιμώμενος συγγραφέας-Έχω γράψει το μισό από αυτό που ήθελα να γράψω και δημοσιεύσει το διπλάσιο από όσο έπρεπε να δημοσιεύσω.

1970

Πρώτη δημοσίευση των μεταφράσεων 2005

Βλαχοχώρια, του Αλέξη Καλέση

2010-07-25T21:48:00.001+03:00

Μόλις που έμπαινε ο Ιούνης τον έπιανε μια ανησυχία το Μάνθο… Κάτι παράξενο συνέβαινε μέσα του, μια επιθυμία γεννιόταν να φύγει και να πάει εκεί όπου πάντα ανήκε, στην Πίνδο, στο βλαχοχώρι που γεννήθηκε και πέρασε τα μικράτα του. Τη Λάρισα, την πόλη όπου πέρασε μια ολόκληρη ζωή, την αγαπάει, μα, να, όσο να πεις, άλλη αγάπη είναι αυτή για το χωριό. Το χωριό δε φεύγει απ’ το νου, το κουβαλάει ο Μάνθος πάντοτε μέσα του, είναι ο κόσμος όλος, ο δικός του κόσμος είναι οι συγγενείς, είναι οι φίλοι, οι άνθρωποι του… Και - τι παράξενο!- όσο μεγαλώνει, όσο η ζωή βαδίζει προς τη δύση της, τόσο περισσότερο το αποζητά το χωριό… Σα να θέλει να κερδίσει το χαμένο καιρό, να πάρει πίσω όλα αυτά τα καλοκαίρια που με τις δουλειές στο μαγαζί δεν προλάβαινε καλά –καλά να πεταχτεί παρά για μερικές μέρες μονάχα, για το πανηγύρι της Παναγιάς.
Κι’ έτσι, ο Μάνθος, συνταξιούχος πια, με τις πρώτες ζέστες του Ιούνη άρχιζε τη γκρίνια προς τα παιδιά που είχαν πάρει πια τη θέση του στο μαγαζί και δεν άδειαζαν ν’ ασχοληθούν με τα παράπονα του γέρου :
-Άιντε, τι κάθεστε; Πότε θα με πάτε στο χωριό;
Και ερχόταν κάποτε η ώρα, που ο μεγάλος γιος φόρτωνε το Μάνθο και την κυρά Ευανθία στο αυτοκίνητο, μαζί και τα συμπράγκαλα τους, ένα ολόκληρο νοικοκυριό, γιατί εκεί πάνω, «όλα χρειάζονται», και αναχωρούσαν για τα βουνά…
Σα μικρό παιδί έκανε τότε ο Μάνθος…. Σαν έβγαιναν εκεί στα ψηλώματα του Ζιάκα και οι πρώτες κορυφογραμμές της Βασιλίτσας άρχισαν να αχνοφαίνονται στον ορίζοντα, το πρόσωπο του άλλαζε όψη, γινόταν χαρούμενο, γελαστό, γεμάτο προσμονή… Μια ακατάσχετη φλυαρία τον έπιανε τότε, μιλούσε γρήγορα, σχεδόν λαχανιασμένα σα να ’θελε να προλάβει να πει όλες αυτές τις σκέψεις, τις εικόνες, τις αναμνήσεις που του ’ φερνε το τοπίο στο μυαλό, να εκφράσει τα συναισθήματα που πλημμύριζαν την ψυχή του.
-Να, εδώ κοίτα…, έδειχνε στο γιο του. Τη βλέπεις εκείνη την κορφή; Ω ρε μάνα μου θυμάμαι ένα βράδυ τι τράβηξα… Είχαμε τα πρόβατα εδώ και μ’ έστειλε η μάνα να πάω ψωμοτύρι στον παππού σας και τους τσοπαναραίους… Και με πιάνει μια μπόρα, μα τι μπόρα λες εσύ ; Να, κάτω από κείνη την οξιά κρύφτηκα…
Χαμογελούσε ο γιος. Πόσες φορές δεν την είχε ακούσει αυτή την ιστορία, όπως τόσες και τόσες άλλες για τα χρόνια τα δύσκολα που πέρασε ο Μάνθος σαν παιδί… Ιστορίες ασήμαντες, καθημερινές, για τη ζωή και τις ασχολίες των κτηνοτρόφων, αλλά και για μεμονωμένα πρόσωπα, σαν το μπάρμπα το Νούσια που ήταν τόσο χωρατατζής και έκανε όλο το χωριό να ξεστρίβεται απ’ τα γέλια με τα πειράγματα του, σαν μαζεύονταν όλοι στην πλατεία του χωριού. Θυμόταν ακόμη ο Μάνθος τις ιστορίες από το αντάρτικο, το μεγάλο φόβο που ανάγκασε πολλές οικογένειες να εγκαταλείψουν τα χωριά, αλλά και τους Γερμανούς που τους έκαψαν τα σπίτια…
Περνούσε ευτυχισμένες μέρες ο Μάνθος στο χωριό… Εύρισκε τους φίλους του, συνταξιούχοι πια κι’ αυτοί, έπιαναν όλοι μαζί τον πλάτανο της πλατείας, έπιναν καφεδάκι στο καφενείο του Τόλιου και οι μάχες στο τάβλι ήταν ομηρικές… Και σαν έκλειναν την παρτίδα, έπιαναν να θυμηθούν τα παλιά, μιλώντας πάντα στα βλάχικα, τη γλώσσα που τους έμαθαν κάποτε οι μανάδες τους, τη γλώσσα που ένιωθαν περισσότερο, και που δεν είχαν πια την ευκαιρία να μιλούν παρά μονάχα τα καλοκαίρια… Οι συζητήσεις στρέφονταν μετά γύρω από το χωριό… Πάλι δεν έγινε άσφαλτος ο δρόμος κι’ ας τους το υποσχέθηκε ο βουλευτής που ήλθε πέρυσι για το πανηγύρι, και με τα ρέματα που περνούν μέσα απ’ το χωριό κάτι πρέπει να γίνει τώρα που άρχισε η ανοικοδόμηση…
Έτσι κυλούσαν τα καλοκαίρια, μέσα στο δροσερό περιβάλλον του χωριού… Στην πλατεία… Με τα πλατάνια και τις φωνές των παιδιών, όλα αυτά τα εγγονάκια που οι γονείς άφηναν στους παππούδες για να ξεφύγουν μόνοι λίγες μέρες στη θάλασσα… Στα πανηγύρια, έσφυζε από ζωή το βλαχοχώρι… Αντάμωναν και πάλι όλοι μαζί και χαίρονταν ο Μάνθος με την παρέα του. Κι’ ας έχαναν την ησυχία τους…. Έκλειναν από νωρίς τραπέζι στο μαγαζί, παράγγελναν κεμπάπ , και το βράδυ σαν άρχιζαν τα όργανα, ο Κασάρας με τους δικούς του, άρχιζε το ξεφάντωμα :
-«Μαρία λέν’ την Παναγιά, Μαρία λέν’ και σένα μωρ’ Μαρία μου…»

Μα ήρθε ένα καλοκαίρι που ο Μάνθος δεν γκρίνιαξε στα παιδιά… Δεν ζήτησε να τον πάνε στο χωριό… Θα πιάσω ένα δωμάτιο στον Πλαταμώνα, τους είπε, ίσα-ίσα να κάνω μερικά μπάνια… Παραξενεύτηκαν, άρχισαν τα γιατί και πώς, μα λέξη δεν του πήραν… «Ε, κουράστηκα, πού να τρέχω τώρα…», μόνο αυτό τους είπε.
Δεν είχε κέφι πια ο Μάνθος… Να πάει στο χωριό να κάνει τι; Και να δει ποιον; Το Γιάννη που τον κόντραρε στο τάβλι τον ξεπροβόδισε τον περασμένο χειμώνα, για το ταξίδι το στερνό… Ο Τάκης, κι’ αυτός δεν βγαίνει πια στο χωριό, το υψόμετρο του κάνει κακό στην καρδιά… Σκόρπισε η παρέα, τελευταίος απέμεινε… Στην πλατεία οι καρέκλες είναι ολοένα και περισσότερο άδειες και τα εγγόνια, φοιτητές πια, φεύγουν για διακοπές στα νησιά. Κάθεται και κοιτάζει τα σπίτια… Βίλες σωστές με όλες τις ανέσεις και όλα τα κομφόρ… Μέχρι και πλυντήρια και ηλεκτρικές κουζίνες έχουν, γιατί, «έτσι ήρθαν τα χρόνια», δεν γίνεται να πλένουν οι νοικοκυρές τα μάλλινα στη σκάφη και στα ρέματα… Μόνο λυπάται γιατί «τα σπίτια τα φτιάχνουν, αλλά δεν ξέρουν να τα χαρούν». Τα ανοίγουν μόλις για πεντέξι μέρες… Χαμένα λεφτά… Πλακώνουν όλοι μαζί το Δεκαπενταύγουστο στο πανηγύρι με κάτι τεράστια τζιπ και πολυτελή αυτοκίνητα, φέρνουν τις παρέες τους και ξενυχτούν ως το πρωί στα μαγαζιά ακούγοντας τα «μοντέρνα» τραγούδια από το στερεοφωνικό που παίζει στη διαπασών… Μια φορά μάλιστα, ο Μάνθος τους τάπε μεταξύ σοβαρού και αστείου…
- Αχ! Πούναι τα νιάτα μωρέ, να σας δείξω πώς γλεντάνε… Να πάρω τα όργανα και να βγω ψηλά, μέχρι τον Αι Θανάση, να μ’ ακούσει όλο το χωριό…

Κόσμος πολύς στον Πλαταμώνα… Γονείς, παιδιά, ξένοι τουρίστες, περπατούν όλοι στην προκυμαία, άλλοι κάθονται στις καφετέριες, θόρυβος, οχλοβοή, ζέστη αυτοκίνητα, μικροπωλητές, ένας απέραντος κόσμος αταξίας και κίνησης… Ανάμεσα τους, ο Μάνθος και η Ευανθία κάνουν καθημερινά το ίδιο δρομολόγιο. Από το σπίτι ως την παραλία, και από κει σε ένα κοντινό παγκάκι. Κάθεται αρκετή ώρα και αγναντεύει αφηρημένος τη θάλασσα, τον κόσμο, τα αυτοκίνητα… Δεν παραπονιέται, ίσως να είναι καλύτερα έτσι… Μόνο καμιά φορά, σαν το φέρει η κουβέντα, όλο και εξομολογείται στη γυναίκα του:
- Αχ βρε Ευανθία… Που ξέρουν κι’ αυτοί να ζήσουν… Που θα βάλω εγώ μπροστά στη σκιά κάτω απ’ τον πλάτανο αυτό το χάλι… Αλλά τι να πεις… Έτσι ήρθαν τα χρόνια…
Κοιτάζει πάλι τη θάλασσα… Μα το μυαλό ταξιδεύει… Είναι πάντα εκεί, στα σκιερά τοπία και τα πεύκα της Πίνδου, στις χαράδρες και τις ρεματιές με τα τρεχούμενα, τα κρυστάλλινα νερά…

Η κυρία Νίτσα , του Μ. Καραγάτση

2010-07-18T00:53:00.003+03:00

Η πρώτη μου αγάπη ήταν δέκα χρόνια μεγαλύτερη από μένα, ίσως και πιο πολύ. Αμέσως θα φανταστείτε το αιώνιο ειδύλλιο του αμούστακου εφήβου και της ώριμης γυναίκας, ή μάλλον χήρας, για να κυνηγήσω με μεγαλύτερη επιτυχία τις υπεκφυγές της φαντασίας σας.

Λοιπόν,όχι. Η πρώτη μου αγάπη, την εποχή που την αγάπησα, δεν ήταν παρά είκοσι χρονών. Εγώ ήμουν οκτώ.

Η διαφορά της ηλικίας μας αυτή καθαυτή δεν θα ήταν μεγάλη, αν οι αριθμοί των χρόνων μου δεν ήσαν τόσο χαμηλά. Μα αυτό δεν έχει σημασία. Εκείνη την εποχή ο χρόνος ήταν κάτι τι ανώτερο για μένα. Ήξερα ότι ήμουν οκτώ χρονών, αλλά ήμουν βέβαιος ότι αυτό το νούμερο ήταν ένα συμβατικό σημείο προς ταξινόμηση της ηλικίας μου, απέναντι της ηλικίας του διπλανού μου. Δεν μπορούσα όιμως να εννοήσω ότι μόλις οκτώ χρόνια έχουν περάσει από την ημέρα που είδα το φως. Χωρίς άλλο έπρεπε να ζούσα πολύ καιρό, είκοσι, τριάντα χρόνια, ξέρω και γω...
Ας μην πάρουν οι οπαδοί της μετεμψύχωσης επιχείρημα αυτή τη χρονολογική φαντασία της ομίχλης του παιδικού μου μυαλού. Ας μην ψάξουν να βρουν ενστικτώδη υποσυνείδητα μιας γερασμένης ψυχής που έζησε, και ξαναζεί σε ένα νέο κορμί. Ήταν άγνοια της πραγματικότητας και τίποτα παραπάνω. Γιατί αν είχα ζήσει άλλοτε, εδώ και καιρό, μ'όλη την προσωρινή μεταβατική κατάσταση της ψυχής μου, θα μου'μενε κάποια ανάμνηση της χαράς της επίγειας ζωής, ώστε να μην έκανα το λάθος να ξαναγεννηθώ.

Πολλοί ίσως να βρουν ότι έιχα πρόωρο ερωτικήν ανάπτυξη. Τι πλάνη! Αισθηματική δεν αρνούμαι, μα ερωτικήν, αδύνατο. Και όμως, αν ρίχναν μια ματιά στην "Πρώτη αγάπη" του Κονδυλάκη, θα βλέπαν ότι δεν υπάρχει τίποτα καινούργιο κάτω από τον ήλιο. Καθένας από την άχαρη ανατολή της ζωής του κρύβει μέσα του σε εμβρυώδη κατάσταση τη libido. Αγαπάει είτε σαν ασυνείδητος εραστής, είτε σαν σύνθετος Οιδίπους. Δεν έχει όμως το θάρρος στη δύση πια του βίου του να απλώσει μπροστά στον κόσμο τις πρώτες χλιαρές αχτίνες του ήλιου του.
Τίποτε καινούργιο κάτω από τον ήλιο, μα πολλά κρυφά.

Ήταν ένα λευκό διάφανο ασθενικό κορίτσι, ένα όμορφο κορίτσι. Μια δημιουργία της φαντασίας του Μυσσέ, και της ρομαντικής πλειάδας. Μια εικόνα του Γκρεζ, χωρίς αφέλεια όμως. Κάτι πιο σύγχρονο. Αυτή τη μορφή ίσως την βρείτε και στον Φραπιέ και στον Μπαζέν. Η Ρόζα της "Maternelle" ή η Νταβιντέ Μπιρό; Ήταν δασκάλα. Δασκάλα μου, για να εννοούμαστε.
Επήγαινα στην τρίτη του δημοτικού, σ'ένα μεικτό επαρχιακό σχολείο. Η μεγάλη αυλή του μόνο στις γωνιές είχε λίγη χλόη την άνοιξη.Δυό-τρείς ακακίες και μερικά βρωμόδεντρα ήταν το μοναδικό της στολίδι. Το χειμώνα το νερό της βρύσης πάγωνε, και
η κρυσταλλιασμένη λάσπη έσπαζε κάτω από τα χοντρά παιδικά παπουτσάκια μας.
Η κυρία Νίτσα -αυτό ήταν το όνομα της πρώτης δασκαλικής μου αγάπης -δεν ερχότανε ποτέ στην ώρα της. Η διευθύντρια έκλεινε τα μάτια σ'αυτό το μικρό πειθαρχικό παράπτωμα . Ο χειμώνας του κάμπου είναι τόσο κακός για τα κακόμοιρα τα κορίτσια που βγάζουν το ψωμί τους. Ο βοριάς ξεχύνεται από τις κορφές του Ολύμπου παγερός και κοκαλιάζει τους βόλους στα χωράφια της εριβώλακος Θεσσαλίας.
Η τάξη μας είναι ένα γωνιακό δωμάτιο, πάντα γιομάτο ήλιο, όταν δεν ήταν συννεφιά. Η σόμπα στη γωνιά τραβούσε με θόρυβο και κάπνιζε όλη την κάμαρα. Καθόμουν στο πρώτο θρανίο, και με υπομονή περίμενα. Οι σύντροφοι μου δίπλα κάναν ωραία σχέδια για την περίπτωση που δεν θα'ρχόταν ηκυρία".
Πρώτα θα βγαίναν στην αυλή να παίξουν αμπάριζα. Ύστερα η "κυρία" διευθύντρια θα τους έδιωχνε γιατί θα κάναν θόρυβο και θα ενοχλούσαν τις "μεγάλες". Αυτό ήταν η ύστατη ικανοποίηση του ορμέμφυτου της ελευθερίας, που βλάσταινε μέσα στις νέες ανθρώπινες ψυχούλες τους. Και ύστερα η εκδήλωση αυτού του ορμέμφυτου. Η άσκοπη πολυθόρυβη περιπλάνηση στον κάμπο. Και οι οπτασίες περνούσαν μπρος από τα μάτια μας.
Θα πηγαίναμε στον σταθμό. Ο δρόμος είναι γιομάτος λάσπη, μα αυτό δεν έχει σημασία. Είναι τόσο ωραίο να νιώθεις το έδαφος να υποχωρεί κάτω από τα πόδια σου, σα μια γλιστερή μαλακή μάζα. Από κει θα παίρναμε από το μηχανοστάσιο ασετυλίνη-είχαμε σχέσεις με το προσωπικό- και με το πολύτιμο αυτό αντικείμενο στα χέρια, θα πηγαίναμε στη μεγάλη "Μαγούλα", την Ορμάν μαγούλα, όπυ θα εκσφενδονίζαμε τον πρώτο τυχόντα τενεκέ γάλακτος Νεστλέ στο στερέωμα, με τη βοήθεια των αερίων της οργανικής αυτής ουσίας.
Ίσως παρατηρήσετε ότι μεταχειρίζουμαι στην πιο απάνω περίοδο τη λέξη "θα" πολλές φορές εις βάρος κάθε σύνταξης και στύλ. Και όμως, αυτή η λέξη είναι όλη η περίοδος. Γιατί συνήθως απάνω στο φόρτε του αλήτικου ονείρου μας άνοιγε η πόρτα, και έμπαινε, ωχρή, παγωμένη, τυλιγμένη στο φτωχικό δασκαλικό παλτό της, η κυρία Νίτσα.

Θα μου πείτε, πως θυμάμαι ύστερα από τόσα χρόνια τα γεγονότα της πρώτης παιδικής μου ζωής.Ψάξτε καλά στις αναμνήσεις σας. Με λίγη καλή θέληση, θα βρείτε παλιές εικόνες γιομάτες δροσιά και αθωότητα. Τα μικρά μας χρόνια είναι τόσο λίγα, και τόσο χαρακτηριστικά , ώστε να μην μπορούν ν'ανακατευτούν με τον άχαρο συρφετό της μεγάλης μας ζωής . Είναι ένα σύνολο σαφές και καθαρό, μια γραμμή ευθεία και προσδιορισμένη. Σαν περάσουν πια αρχίζει ο λαβύρινθος και τα ζιγκ-ζάγκ της αγωνιώδους και απαιτητικής υπόστασής μας. Είμαστε μεγάλοι. Θέλουμε, θέλουμε, χωρίς να ξέρουμε τι θέλουμε. Το χαρακτηριστικό της ζωής είναι η αγωνιώδης προσμονή, όσο είμαστε παιδιά, κάποιου καλού, και όταν μεγαλώσουμε κάποιου κακού.
Ψάξτε καλά στις αναμνήσεις σας. Θα βρείτε έναν άλλον άνθρωπο, αλλιώτικο από σάς, ξένο, ένα φίλο ίσως και εχθρό. Σεις δεν είστε εκείνος. Ο Ανατόλ Φράνς δεν είναι ο "Μικρός Πέτρος". Είναι ο λεπτός νοσταλγός, ο πατρικός διάδοχος του παιδιού που είχε τ'όνομά του. Είναι σαν μιά πνοή καθαρού αέρα, ή σαν μια πρέζα κοκαϊνης.

Το μάθημα της κυρίας Νίτσας είναι ιεροτελεστία. Η αδυναμία του εύθραστου αυτού αναιμικού κοριτσιού είχε πάνω μας μιαν επιβολή μεγαλύτερη από μια πελώρια μυϊκή δύναμη. Να μια περίεργη απόδειξη των δύο ακροτήτων. Η απαλή και γλυκιά φωνή της μιλούσε μέσα στις άγουρες ψυχές μας. Το μάθημα το ρουφούσαμε σαν μέλι από το στόμα της.
Όταν συλλογιέμαι τις παλιές αυτές ώρες, προσπαθώντας να ξεδιαλύνω λίγο από το μυστήριο της παιδικής ψυχής μου, βγάνω το συμπέρασμα ότι μάλλον υποβολή, παρά επιβολή, χαρακτήριζε αυτή τη γυναίκα. Το κέρινο ωραίο πρόσωπό της, που το κόβουν κόκκινα χείλια, σκοτωμένα βλέφαρα με πελώρια μαύρα τσίνορα, πάνω από μενεξεδένια καθαρά μάτια, ήταν ένα μείγμα αθώου κοριτσιού και femme fatale. Είτε μέσα στο μισοσκόταδο ενός συννεφιασμένου πρωινού, είτε στο φως ενός καλοκαιριάτικου δειλινού, είχε μια πελώρια χάρη και μια άδολη, άθελη γοητεία.
Βέβαια, εκείνο τον καιρό δεν ήμουν σε θέση να κάνω τέτοιες κρίσεις. Μόνο εικόνες σώζονται μέσα μου, εικόνες που ξαναζωντανεύουν κάτω από την πίεση της νοσταλγίας. Και είτε τότε τις έζησα, είτε τώρα τις ζω είναι το ίδιο.

Τα άμαθα χέρια μας γλιστρούσαν αδέξια στο ριγωμένο χαρτί. Η καρδιά μας χτυπούσε μήπως δεν κάνουμε τα γράμματα καλά. Τόσα κεφαλάκια, σκυμμένα με άφατη προσοχή, τραβούσαν γραμμές στο ανοιχτό μπλέ τετράδιο. Ένας ελαφρός μονάχα κρότος τριβής ακουγόταν στο άσπρο δωμάτιο. Η κυρία Νίτσα πάνω στην έδρα φάνταζε πιο άσπρη παρά ποτέ κάτω από τον όγκο των καστανών μαλλιών της.

Η αγωνία φώλιαζε μέσα στο στήθος μου. Τα γράμματα, παρ'όλη την χτηνωδώς παιδική επιμονή μου, αραδιαζόσαντε άτακτα και χοντρά πάνω στο χαρτί. Η απελπισία μου έφτανε στο κατακόρυφο. Σήκωνα τα μάτια μου γιομάτα τρόμο και ικεσία προς την έδρα. Τι συλλογιζότανε; Που ταξίδευαν τα διαφανή μενεξεδένια μάτια κάτω από τα μαυρισμένα βλέφαρα; Γιατί αναστενάζει; Μήπως είναι άρρωστη; Γιατί δεν μας κοιτάει; Μας ξέχασε;
Το λευκό κεφάλι σηκώνεται. Με είδε, με κοιτάει. Τα μαλλιά της είναι πιο κοντά παρά ποτέ.
-Τι είναι, Γιαννάκη;
Τι είναι; Μα είναι τόσο πολλά πράματα μυστηριώδη για τη μικρή ψυχή μας, που έπρεπε να τα είχες καταλάβει, αέρινη μικρή δασκάλα. Μέσα στο κάθε παιδί κρύβεται ένας άντρας, ένας άντρας όπως όλοι οι άλλοι, όπως ο όμορφος λοχαγός, παραδείγματος χάριν, που περνάει με τ'άλογο του τέσσερις φορές την ημέρα, κάτω από το παράθυρο της τάξης. Αυτόν τον κρυμμένο παιδικόν άντρα, έπρεπε να τον είχες ανακαλύψει, έπρεπε να τον είχες δαμάσει με την γυναικεία τέχνη σου. Μα δεν είχες καιρό. Τον δικό σου άντρα, τον ώριμο άντρα, τον ανακάλυψες, και αν δεν δάμασες αυτόν, δάμασες χωρίς άλλο το άλογό του, γιατί δεν εξηγιέται αλλιώς πως στεκόταν πάντα κάτω από το ανοιχτό παράθυρο, σκάβοντας με το πόδι τη γη και χλιμιντρώντας.
Εξέχασες τελείως τα παιδιά σου, κακή κυρία Νίτσα.
Η φωνή μου όταν της απαντούσα ήταν κλαψιάρικη.
- Δεν μπορώ να κάνω το ψι...
Το ψι. Ο τύραννος του νεοφώτιστου μαθητή. Ο τρόμος της καλλιγραφίας. Το χεράκι μπερδεύεται και τρέμει όταν αρχίζει να χαράζει το μεγάλο κόμπο, το γόρδιο αυτό δεσμό του ελληνικού αλφαβήτου.
Ένα χαμόγελο γιομάτο καλοσύνη ζωγραφίζεται στο πρόσωπό της. Τα μεναξεδένια μάτια στάζουν μέλι. Κατεβαίνει από την έδρα. Κάθεται κοντά μου στην άκρη του θρανίου. Από το κλειστό γιακά της βγαίνει μια μυρουδιά γυναίκας, απροσδιόριστη ακόμη για την αναίσθητη όσφρησή μου, μα αρκετά μυστηριώδης και ευχάριστη από τότε. Το μακρύ κορμί της ακουμπάει απάνω μου. Η ελαστική της σάρκα αποτυπώνεται καλά στη μνήμη μου, μ΄ένα αίσθημα περίεργο, συγγενές προς την ηδονή. Έχω λόγους να νομίζω ότι αυτή είναι η ηδονή σε εμβρυώδη κατάσταση.
Τα μακριά κέρινα δάχτυλά της παίρνουν στη θερμή μυρωμένη λαβή τους το ανήξερο παιδικό μου χέρι. Και με οδηγούσε στο δαίδαλο του ψι, σωστή διανόηση αυτή, εμένα αγράμματο παιδί , όπως μια μεστή γυναίκα τον ανήξερο έφηβο στο λαβύρινθο του έρωτα.

Συλλογιέμαι καμιά φορά εκείνη τη γυναίκα που, εδώ και χρόνια τώρα, για λίγες δραχμές, ανέλαβε να μου δείξει το ασανσέρ που ανεβαίνει στον έβδομο ουρανό της αγάπης. Κανένα καινούργιο συναίσθημα. Είμαι βέβαιος πως το ρόλο που έπαιξε αυτή ρεαλιστικότερα, τον ντεμπουτάρισε σε μένα η κυρία Νίτσα, με έναν ασυναίσθητο ρομαντισμό, για να λέμε την αλήθεια. Γιατί το φτωχό κορίτσι δεν μπορούσε να ξέρει τις απόκρυφες γωνιές της ψυχής των μαθητών της.
Κάθε γνωστού πράματος την πρώτη γνώση πρέπει να την ζητάμε πίσω, στις πιο μακρινές εποχές της ζωής μας. Εκείνο που μόλις σήμερα γνωρίσαμε, το είχαμε δει και άλλοτε. Πότε; Αυτό είναι μυστήριο. Κάτω από μια από τις άπειρες μορφές του, κάποτε θα έπεσε στην αχτίνα των αισθήσεών μας. Ίσως σε κάποια εποχή τόσο περασμένη και ξεχασμένη, ώστε η φαντασία μας να την βάζει σε μια χρονολογία πιο μακρινή από τη γεννησή μας. Και λέω η φαντασία μας, για να μην πάρουν επιχείρημα οι οπαδοί της μετεμψυχώσεως για να στηρίξουν τις αβέβαιες επιστήμες τους. Όχι, δεν τους το επιτρέπω.

Το τέλος το ειδυλλίου ήταν οιχτρό. Η κυρία Νίτσα με προβίβασε. Και την άλλη χρονιά στην μεγαλύτερη τάξη παρακολουθούσα το άχαρο μάθημα μιας άσκημης γεροντοκόρης, που το μαραμένο της μούτρο ήταν γεμάτο κακόχρωμα σπυριά, εκδήλωση μιας αργοπορημένης και ανικανοποίητης νιότης. Το όνειρο έσβησε από τα μάτια μου και σιγά σιγά από την καρδιά μου.

Η κυρία Νίτσα παντρεύτηκε το λοχαγό. Ήμουν παρών στους γάμους της. Καμιά ζήλεια δεν τάραξε την ψυχή μου. 'Ημουν από τότε πολιτισμένος. Την βλέπω σήμερα συχνά. Τα δέκα χρόνια που μας χωρίζουν δεν αποτελούν πια ανυπέρβλητο διανοητικό και κοινωνικό εμπόδιο. Ο κοσμοπολιτισμός μας έχει φέρει σε ίση μοίρα. Είναι ακόμα ωραία, μολονότι έχει χάσει το θέλγητρο της μισοσκότεινης τάξης. Είναι μια γυναίκα, και όχι οπτασία. Ο άντρας της είναι πια συνταγματάρχης που έχει λάβει μέρος σε τρια κινήματα. Ζει ευτυχισμένη, και έχει μια κόρη που της μοιάζει πολύ. Δεν μας χωρίζουν παρά δέκα χρόνια, μα αυτή τη φορά εγώ είμαι ο μεγαλύτερος. Το μυαλό σας ίσως πάει μακριά. Αυτό είναι άλλο ζήτημα. Ήθελα μόνο να σας πω για την πρώτη μου αγάπη...
Περιττό να προσθέσω ότι δεν την αγαπώ πια.

Φαίδρα By: Nick Takolas

2010-07-09T01:40:00.001+03:00

Πείτε μου λοιπόν….

-Τι θέλετε να σας πω; Αν μου άρεσε; Υπέροχο ήταν…
-Όχι, δεν ρώτησα γι’ αυτό… Γιατί με κοιτούσατε σαν μαγνητισμένος στο μπαρ. Ξέρω ότι δεν μετράω τόσο για έναν πιο νέο από μένα άντρα. Μη φοβάστε… Η αυτοπεποίθηση μου είναι υγιής…

Φορούσε μόνο μια ξεκούμπωτη πουκαμίσα, που δεν έκρυβε πολλά. Είχε περάσει τα εξήντα, μα ήταν σίγουρα πανέμορφη και γοητευτική γυναίκα. Το πρόσωπο της ήταν φωτεινό κι αρχοντικό. Το σώμα της είχε τα χνάρια της ηλικίας και ίσως κάποια λίγα παραπανίσια κιλά, μα ήταν ιδιαίτερα ποθητή και ερωτική. Μόλις το έζησα άλλωστε… Καθόμουνα στο κρεβάτι και την κοίταζα ονειροπόλα. Εκείνη καθόταν σε μια πολυθρόνα μπροστά στο τραπέζι, πίνοντας γουλιές καφέ, ξεφυσώντας τον καπνό ενός τσιγάρου. Χαμογέλασα μέσα μου. Νεαρός λοιπόν, ετών πενήντα. Έπιασε το χαμόγελο μου και ξαναρώτησε.

-Θα μου πείτε; Μούκανε εντύπωση ότι με κοιτάζατε έντονα, ενώ δεν ξέρατε ότι σας έβλεπα σε καθρέφτη… Ακόμα πιο κολακευτικό.
-Είστε παντρεμένη; … ψέλισσα…

-Παντρεύτηκα, έχω παιδιά, χώρισα. Ξαναπαντρεύτηκα. Δε μου βγήκε.. Έχτισα λοιπόν δικό μου κόσμο. Εσείς;
-Πού ζήσατε;
-Παντού θάλεγα. Πολλές πόλεις, λίγο στο εξωτερικό. Έζησα όμορφα. Πιστεύω πως και τώρα ζω καλά, αν και μόνη.
-Και στην ανάγκη; Ψωνίζεστε στα μπαρ;

Η αγενής ερώτηση μου δεν είχε σκοπό να τη θίξει, αλλά να εμποδίσει δικές της ερωτήσεις σε μένα. Ένιωθα ένα μικρό πανικό, έπρεπε να κρύψω τη δική μου μεριά. Δεν πτοήθηκε. Με κοίταξε μόνο, λίγο πιο έντονα…

-Όχι, βολεύομαι με φίλους. Έχω ανοιχτό κύκλο. Νομίζω ότι κατατρόπωσα την κακή μοναξιά και κέρδισα την καλή. Την έχεις ανάγκη όταν μεγαλώνεις…
-Φίλους, ποιος μπορεί να στηριχτεί μακροχρόνια σε φίλους;
- Με έσωσε το γεγονός πως όλη μου τη ζωή έκτιζα ειλικρινείς και βαθιές σχέσεις. Έστω ανοιχτές...Όσο για το χρόνο μου, έχω πολλά γεμίσματα.

Φαινόταν πράγματι να το παλεύει. Η ράχη της ήταν ολόισια και στητή. Οι αναλογίες της συμμετρικές με μικροψεγάδια. Και μια απόλυτη γαλήνη. Συμφιλιωμένη με τον εαυτό της, ψύχραιμη.

-Στο μπαρ σταμάτησα τυχαία. Είχα βαρεθεί στην αγορά. Δεν λέω όχι και σε περιπετειούλες, όταν μιλάει το κοριτσάκι μέσα μου…
-Ήμουνα τυχερός δηλαδή

-Όχι, τίποτα δεν θα γινόταν αν δε σας «τσάκωνα στα πράσα», να με κοιτάτε σαν να είδατε τη Μονρόε ή τον εξαπωδώ. Μου κινήσατε την περιέργεια. Ποιο είναι το μυστικό; Σας θυμίζω κάτι;
- Η σπάνια αύρα σας. Μελαγχολική, όμορφη, έμπειρη σίγουρα, όλα μαζί.
-Θα μπορούσατε να με ερωτευτείτε κιόλας, έτσι που τα λέτε. Χα, χα. Πλάκα έχει, μα δεν είναι αληθινό. Θα ξανασυναντηθούμε;
-Πιθανόν, ψέλισσα. Ανταλλάξαμε κάποια τηλέφωνα κι έφυγα.

Βγήκα βιαστικά, με το ωκεάνιο χταπόδι να μου σφίγγει ακόμα το μυαλό.

-Ναι, μπόρεσα να σας ερωτευτώ Φαίδρα, κυρία Φαίδρα. Τότε που μας διαβάζατε κατακόκκινη από αμηχανία, για το χρυσό δίχτυ του Ήφαιστου, που έπιασε στα πράσα την Αφροδίτη με τον Άρη στη ραψωδία της Ιλιάδας, μέσα σε γελάκια και ψιλοσφυρίγματα πενήντα αρσενικών μικροδιάβολων. Γυμνάσιο Αρρένων - Δευτέρα τάξη μιας ξεχασμένης κωμόπολης. Η μισή τάξη ερωτευμένη μαζί σας.

Σηκώθηκα όρθιος, πιο ερωτευμένος ίσως απ’ όλους και ζήτησα να διακοπεί η ανάγνωση για να γλυτώσετε, συγκεντρώνοντας τα πυρά των πάντων. «Σκάσε, ρε ηλίθιε. Φτιάχνεται, δεν τη βλέπεις;». Συνεχίσατε την ανάγνωση αναστατωμένη. Κράτησε ο μονόλογος έρωτας τη μισή μου εφηβεία. Ήσασταν εσείς η θεά της ομορφιάς, ξεχωριστή Αφροδίτη, το τιμαλφές της κρύας και μίζερης πόλης μας, στην καταχνιά της χούντας…

Άρχισα να τρέχω, προς το σπίτι μου. Δεν με χωρούσαν τα ταξί και τα αστικά. Ποιος ξέρει πόση ώρα…Φτάνοντας έκανα σιγά, πολύ σιγά για να μην ξυπνήσω κανένα…

Αφροδίτη Λυμπέρη, Κοινωνιολογική προσέγγιση ενός περιθωριακού ουράνιου τόξου.

2010-07-07T16:58:00.003+03:00

Αυτά τα χρώματα δεν έπρεπε να βρεθούν ποτέ μαζί.Μιλώ για τους μπλε ανθρώπους,τους ενοχικά ξάστερους, αυτούς που άγονται και φέρονται από έναν δυνάστη Ήλιο.Για τα πράσινα συναισθήματα, που τα τσαλαπατούν οι περαστικοί, παρά το ''αγαπάμε και φροντίζουμε το πράσινο'', που φέρουν ως σφραγίδα γνησιότητας.Για τα κιτρινισμένα όνειρα, τα φυλαγμένα από χρόνια στο μπαούλο, που η γεροντοκόρη θα τα κληροδοτήσει άνευ λόγου στην παρακείμενη ενορία.Για τα πορτοκαλί σπάνια ζώα, που αρέσκονται σε μεταμφιέσεις καλοκαιρινών φρούτων για να μπαίνουν σωρηδόν στα σπίτια, ξεχνώντας πως τα μεσάνυχτα από συνήθεια δαγκώνουν.Για τα κόκκινα λουλούδια, αυτά που προσδοκούν ανάσταση νεκρών και σεπτή ταφή σε τάφο του μέλλοντος αιώνος.Μιλώ για σένα.Μιλώ για μένα.Σ'αυτήν την συνάντηση, μόνο η περιέργεια τελικά θα αρθρώσει λόγο.Όλοι εμείς οι παρευρισκόμενοι, θα βαφτιστούμε ξανά στο όνομα του φάσματος και της δύσης και του πεπερασμένου, που ποτέ δε περατώθηκε.Θα ζητήσουμε κάθαρση και αθανασία.Θα βρεθούμε και πάλι μαζί.Στον συννεφιασμένο αττικό ουρανό και κάνοντας έρωτα θα εννωθούμε.Για τα υπόλοιπα αρμόδια ορίζεται η μετεωρολογία.

Γεύσις Από Ξύλο, του Χ2

2010-06-25T13:39:00.002+03:00

Το ερπετό ήταν πρώτον παραλογοτέχνης και δεύτερον από χωρίον πλησίον της ωραίας πόλεως του Βόλου. Και γύρισε επί έτη πολλά την αγορά και πολλά υποσχέθηκε, ότι τον έναν θα τον κάνει πρύτανη του Πανεπιστημίου με το οποίο συνεργάζεται, τον άλλον διευθυντή του Κέντρου Υψηλής Τέχνης που είχε ήδη στα σκαριά και έτζι ετσίμπαγε κανένα φράγκο από τους αφελείς, ήγουν τον εκερνούσανε κανένα καϊφέ. Ήρθε καιρός όμως που οι άνθρωποι φανερώθηκαν δύσπιστοι και τούτος έγινε αποσυνάγωγος, και μετά ταύτα εφθόνησε βιβλίον εις βιτρίνα παλαιοπωλείου πέριξ της Ομονοίας, αμή δεν είχε χρήματα να το αγοράσει. Το λοιπόν εστάθηκε έμπροσθεν της βιτρίνας αναλογιζόμενος, είτα τον είλκυσε το εντός αγοράζοντας έτερον βιβλιαράκιον πολλά φθηνότερον. Και όλα επροχωρούσανε καλώς, έως ότου ο καταστηματάρχης παρατήρησε ότι το σπάνιο βιβλίο της βιτρίνας έλειπε. Και είπε στον πολλά βαρύ πελάτη του ότι "μέχρι που μπήκες εσύ, εκεί ήντουνε το βιβλίο και τώρα δεν υπάρχει. Ρίξτο πίσω για να τελειώνει εδώ η ιστορία". Και ο πελάτης πήρε να διαμαρτύρεται ότι όχι εγώ δεν είμαι έτζι, και αδίκως με κατηγοράς, και από κουβέντα σε κουβέντα τραβάει κάποτε το περί ου ο λόγος κτήμα έξω από την τσάντα του και του το πετάει στα μούτρα φωνάζοντας "πάρε κι εσύ το κωλοβιβλίο σου. Είκοσι ευρώ το είχες, σιγά μην αξίζει τόσα". Και για το τι επακολούθησε δεν έχω λέξεις, παρά μόνο μια περιγραφή του Μάριου Μαρκίδη "πάταγος ύστερον γκρεμίσματος και κατρακύλα και γδούποι, γδούποι μουντοί και ω λύπη δια την παράβασιν και ω πικρότατη γεύσις τόσης τιμωρίας", ήγουν ξύλο, ξύλο πολύ αδελφοί από την Ομόνοια μέχρι τη Σόλωνος. "Ότι η βασιλική τράπεζα θέλει και βασιλικούς υπηρέτας και η έπαρσις τζακίζεται"...

ΦΙΝΤΕΛ , από τη Θέμιδα

2010-06-23T11:47:00.001+03:00

Φιντέλ θα πει πιστός, στα Ισπανικά. Δε ψήνομαι. Γάτα και πιστή δε παίζει. Πιστοί είναι μόνο οι σκύλοι. Εγώ σκύλο ήθελα, αλλά δεν έκατσε.

Άσε που η οικογένεια δουλεύει το σύμπαν. Τ' όνομα αυτού του γέρου με το πηλίκιο και τα ξεθωριασμένα γένια ήθελαν να βγάλουν, και πετάνε αυτό με το πιστός για ξεκάρφωμα.

Εντάξει, δε μου φταίει σε τίποτα το γατάκι. Μια χαρά είναι, και ξύπνιο, για γάτα. Καμία σχέση όμως με σκύλο. Άλλη φάση. Ο σκύλος είναι κολλητός.

Χαμπάρι δε παίρνει η μάνα μου. Εκεί, με το ποίημα της, να μου τα πρήζει. "Το σκυλί θέλει φροντίδα, βόλτες, έχει ευθύνες. Κι εσείς είστε ανεύθυνοι, ανώριμοι, βαριέστε που ζείτε".

Βασικά βαριέμαι να την ακούω. Βαριέμαι τρελά, δηλαδή. Μιλάει, μιλάει και λέει τα ίδια, συνέχεια. Βαρετή, του χαμού. Της τη λέω, βέβαια. Μου τη λέει και κείνη, και μερικές φορές γίνεται… ο χαμός του χαμού.

Εντάξει, δε λέω ότι είναι για πέταμα. Καλά, μαγείρισσα, δε παίζεται. Πρώτη, μιλάμε. Άπαιχτο παστίτσιο, και κάτι μπισκότα… Κορυφαία. Με σοκολάτα και φουντούκια. Όποτε πάω τέτοια στο σχολείο γίνεται κόλαση.

Και για τις γάτες μαγειρεύει. Φαγητά, κανονικά. Τους ψήνει σαρδέλες, ρύζι με κοτόπουλο, τέτοια. Μιλάμε, την έχει βρει με τις γάτες. Τα δίνει όλα. Μας έχει κουφάνει.

Εντάξει, καλές είναι. Η μικρή, δε ξέρω, δε τρελαίνομαι για τα θηλυκά. Κι αυτή είναι τσαμπουκαλεμένη, με το ζόρι τη χαϊδεύεις, και μόνο όταν κοιμάται. Μόνο τη μάνα μου αφήνει. Τρελή.

Όταν τη βρήκαμε ήταν απίστευτα μικροσκοπική. Έτρεμε συνέχεια. Την είχαν γδάρει, δαγκώσει, ούτε ξέρω. Είχε μια τεράστια πληγή, αλλά της πέρασε. Την είχαμε στο δωμάτιό μας. Ένα μήνα τη ταΐζαμε με το μπιμπερό. Σπάσιμο. Γυναίκα, σπαστική.

Ο Φιντέλ, καμία σχέση. Μάγκας. Στο Ρέντη τον βρήκε ο αδερφός μου. Έξω από το αντιρατσιστικό. Έτρεχε ανάμεσα στ' αυτοκίνητα. Όταν τον έφερε στο σπίτι, έγινε της πουτάνας. Έπαθε αμόκ η μάνα μου. Ούτε κι εγώ πολυγουστάρισα, γιατί δεν υπήρχε περίπτωση να πάρω σκύλο άμα κρατούσαμε το γάτο.

Εντάξει, δε τρελαινόμουνα. Αλλά όταν πήγαν να τον ευνουχίσουν, τα πήρα. Καλά, η μάνα μου έλεγε κάτι τελείως κουφά. Ότι αφού τον είχε χρεωθεί, είχε την ευθύνη για τη ζωή του, και κάτι τέτοια κουλά. Της είχε κάτσει ότι θα τον πατούσε αυτοκίνητο επειδή έφευγε συνέχεια για να βρει γάτες. Κι είχε ψήσει και τον αδερφό μου. Θελαν να του κόψουν τα παπάρια του, οι τρελοί. Εννοείται ότι δεν τους άφησα. Παίξαμε μπουνιές με τον αδερφό μου. Χαμπάρι δεν είχε πάρει, ο ηλίθιος. Άντρας χωρίς παπάρια. Καταδίκη. Τους είπα ότι είναι προτιμότερο να τον πατήσει αυτοκίνητο, στην τελική. Αφού αυτή είναι η φύση του. Να το σκάει, και να πηγαίνει με τις γάτες.

Και μετά ο τύπος έκανε κάτι τελείως κουφό. Ερχόταν κάθε βράδυ και κοιμόταν στο κρεβάτι μου. Σιγά μην είχε καταλάβει τι είχε γίνει. Εντάξει, δε ξέρω. Λέμε τώρα.

Και το πιο κορυφαίο που κάνει, είναι όταν έρχονται οι φίλες της μάνας μου και πέφτουν πάνω του να τον χαϊδέψουν. Ο τύπος σηκώνεται και φεύγει! Τα παίζει, με τις τρελές. Καλά ξηγιέται. Είναι φευγάτες οι γάτες.

Η μικρή είναι τώρα έγκυος απ' το Φιντέλ. Άμα γεννήσει, θα εκπαιδεύσω ένα μωρό για πάρτη μου. Σα σκύλο. Γατόσκυλο φευγάτο. Άπαιχτο.

Ο Πράσινος Λόφος, της Εγώ, η Μαίρη

2010-06-22T22:02:00.002+03:00

Μετά από δυό μέρες πορείας στους σκονισμένους δρόμους, ο ερευνητής διέκρινε από μακριά το Καμίρ. Λίγο πριν φτάσει στο χωριό, του τράβηξε την προσοχή ένας λόφος, δεξιά από το ποτάμι. Ήταν σκεπασμένος από υπέροχη πρασινάδα και γεμάτος με δέντρα, πουλιά και μαγευτικά λουλούδια. Τον περιτριγύριζε ένας μικρός ξύλινος φράχτης. Μια μπρούτζινη χαμηλή πορτούλα τον καλούσε να μπεί. Ξαφνικά αισθάνθηκε να ξεχνά το χωριό και υπέκυψε στην επιθυμία να ξαποστάσει λίγο σ' εκείνο το μέρος. Ο ερευνητής πέρασε την είσοδο κι άρχισε να βαδίζει αργά δίπλα στις λευκές πέτρες που ήταν τοποθετημένες εδώ κι εκεί ανάμεσα στα δέντρα. Άφησε το βλέμμα του να ξεκουραστεί σαν την πεταλούδα, σε κάθε λεπτομέρεια του πολύχρωμου αυτού παραδείσου. ...Και τότε ανακάλυψε εκείνη την επιγραφή πάνω σε μια από τις πέτρες:

Αμπντούλ Ταρέγκ
Έζησε 8 χρόνια, 6 μήνες,
2 εβδομάδες και 3 ημέρες

Τρόμαξε λίγο συνειδητοποιώντας πως εκείνη η πέτρα δεν ήταν απλά μια πέτρα αλλά μια ταφόπλακα. Λυπήθηκε όταν σκέφτηκε ότι ένα παιδί τόσο μικρής ηλικίας ήταν θαμμένο σ' εκείνο το μέρος. Κοιτάζοντας γύρω του είδε πως κι η διπλανή πέτρα είχε μια επιγραφή. Πλησίασε να τη διαβάσει.

Γιαμίρ Καλίμπ
Έζησε 5 χρόνια, 8 μήνες
και 3 εβδομάδες

Ο ερευνητής αισθάνθηκε φοβερή συγκίνηση. Αυτό το πανέμορφο μέρος ήταν νεκροταφείο λοιπόν, και κάθε πέτρα ήταν ένας τάφος. Μία μία άρχισε να διαβάζει τις πλάκες. Όλες είχαν παρόμοιες επιγραφές: ένα όνομα και τον ακριβή χρόνο ζωής του νεκρού.
Αυτό που τον τάραξε περισσότερο ήταν η διαπίστωση πως ο άνθρωπος που είχε ζήσει τον πιό πολύ καιρό, μόλις που ξεπερνούσε τα έντεκα χρόνια... Νικημένος από την αβάσταχτη θλίψη, έκατσε κάτω κι άρχισε να κλαίει.

Ο φύλακας του νεκροταφείου που περνούσε από κεί τον πλησίασε και τον κοίταξε για λίγο σιωπηλός. Μετά από λίγο τον ρώτησε αν έκλαιγε για κάποιον συγγενή του. "Όχι, για κανέναν συγγενή" είπε ο ερευνητής "Μα τί συμβαίνει σ' αυτό το χωριό; Τί φοβερό πράγμα έχει αυτός ο τόπος; Γιατί έχει τόσα πολλά νεκρά παιδιά θαμμένα σ' αυτό το μέρος; Ποιά τρομερή κατάρα έπεσε πάνω σ' αυτούς τους ανθρώπους και τους υποχρέωσε να φτιάξουν ένα νεκροταφείο για παιδιά;" Ο ηλικιωμένος φύλακας χαμογέλασε και του είπε:
"Μπορείτε να ηρεμήσετε κύριε. Δεν υπάρχει καμιά κατάρα. Αυτό που συμβαίνει στο χωριό είναι ότι εδώ και πολλά χρόνια έχουμε ένα παλιό έθιμο... Όταν κάποιος νέος συμπληρώσει τα 15 του χρόνια, οι γονείς του του χαρίζουν ένα τετράδιο όπως αυτό που έχω εδώ, για να το κρεμάει στο λαιμό του. Είναι παράδοση στον τόπο μας. Από τη στιγμή εκείνη κι έπειτα, κάθε φορά που κάποιος απολαμβάνει έντονα κάτι ανοίγει το τετράδιο και σημειώνει: Στ' αριστερά αυτό που απόλαυσε. Στα δεξιά το χρόνο που κράτησε η απόλαυση. Έστω πως γνώρισε κάποια κοπέλα και την ερωτεύτηκε. Πόσο κράτησε αυτό το μεγάλο πάθος και η χαρά της γνωριμίας τους; Μιά εβδομάδα; Δύο; Τρείς και μισή; Μετά, η συγκίνηση του πρώτου φιλιού, η θαυμάσια ευχαρίστηση εκείνου του πρώτου φιλιού. Πόσο κράτησε; Μόνο όσο η διάρκεια του φιλιού; Δυό μέρες; Μιά εβδομάδα; Ο γάμος; Μόνο όσο η διάρκεια της τελετής κράτησε η απόλαυση; Κι ύστερα η εγκυμοσύνη, η γέννηση του πρώτου παιδιού;Ο γάμος των φίλων, των αδελφών του;
Το ταξίδι που πάντα ήθελε να κάνει και τα κατάφερε; Η συνάντηση με τον φίλο που γυρνά από μιά μακρινή χώρα; Πόσο άραγε κράτησε στ' αλήθεια η απόλαυση αυτών των αισθήσεων;
Ώρες; Μέρες; Έτσι συνεχίζουμε να σημειώνουμε στο τετράδιο μας κάθε λεπτό που απολαμβάνουμε πραγματικά... Κάθε λεπτό.
Όταν κάποιος πεθάνει λοιπόν, ανοίγουμε το τετράδιο του και αθροίζουμε το χρόνο της απόλαυσης για να τον γράψουμε πάνω στον τάφο του.

Γιατί αυτός είναι για 'μας Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ
ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ ΖΗΣΕΙ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ."

Ο Παναγιώτης, του χ.ζ., από την Τορπίλα

2010-06-03T19:35:00.002+03:00

Ο Παναγιώτης είναι ένας Έλληνας μετανάστης στο εξωτερικό. Κάθε πρωί παίρνει την άσπρη Μερσεντέ και πάει στο μαγαζί του, 300 μέτρα πιο κάτω. Είναι λαϊκός τύπος, και ίσως ο καλύτερος Έλληνας μάγειρας στην πόλη. Tου αρέσει πολύ η ελληνική μουσική, ξέρει αμέτρητα τραγούδια απέξω. Α, και το ποτό. Μόνο που μετά από ένα σπάσιμο αγγείου ο γιατρός του ΄πε να το κόψει, οπότε τώρα μερακλώνει στεγνός. Στο μαγαζί του συχνάζουν διάφοροι τύποι, λαϊκοί και μορφωμένοι. Οι συζητήσεις γυροφέρνουν εννιά στις δέκα στα πολιτικά, κυρίως της Ελλάδας, και ο Παναγιώτης, όταν αργά πια έχει αρθεί το απαγορευτικό, είναι συνηθισμένο μεθυσμένος να βρίσει κάναν πελάτη, ή και όλους μαζί. Αυτοί ευχαρίστως του ανταποδίδουν τις βρισιές και το άλλο βράδυ ξανάρχονται. Το βιογραφικό του περιλαμβάνει μια θητεία σαν αρχιμάγειρας σε ξενοδοχείο σαράντα αστέρων στο Ντουμπάι, κάμ- ποσα χρονάκια καραβόγατος στον Ατλαντικό, έναν ξεχασμένο γιο στη Βραζιλία, περιπέτειες με όργανα της τάξης στην Αθήνα, αμέτρητα κλεισμένα κι ανοιγμένα μαγαζιά, σε Ελλάδα κι εξωτερικό. Καμιά φορά όμως πρέπει να πω πως λίγο με μπερδεύει, γιατί κάποτε αποκάλεσε τη χούντα «Επανάσταση». Μιαν άλλη
φορά είπε ότι οι Πομάκοι είναι εχθροί της Ελλάδας και δε μπόρεσα να καταλάβω το γιατί. Δε συμπαθεί τα όργανα της τάξης αλλά γκρινιάζει ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει τάξη. Κατηγορεί τους πολιτικούς σαν τα χειρότερα αποβράσματα και μετά λέει πως ο Αντρέας ήταν μεγάλη προσωπικότητα. Βέβαια, όπως είπα και στην αρχή, είναι 100% λαϊκός τύπος. Έτσι λοιπόν, όταν προχτές που έπαιζα μπουζούκι είπε στους διπλανούς που έβριζαν δυνατά τους Τούρκους να το βουλώσουν με τα ρατσιστικά γιατί μόνο η μουσική έχει επιτέλους νόημα, αποφάσισα πως δεν είναι κακός άνθρωπος, και θα εξακολουθήσω όποτε μπορώ να πηγαίνω στο μαγαζί του.

Το βιβλίο υπάρχει εδώ

η πριγκίπισσα των σπαταλημένων αύριο, του Χ2

2010-05-25T08:52:00.002+03:00

H Μαρίνα ήταν η πριγκίπισσα όλων των σπαταλημένων αύριο, αλλά μόνη αυτή προφήτευε το μέλλον, γιατί το είχε ήδη τερματίσει. Συναντηθήκαμε τις προάλλες στην πλατεία. Επέμεινα στις ερωτήσεις, αν είχε δίκιο εκείνος που μας έβαζε να σκοτωνόμαστε στο τέλος, και σκοτείνιασε. Χαμήλωσε το βλέμμα, σκέπασε το πρόσωπο με τα μαλλιά κι αρνήθηκε επίμονα να απαντήσει. Τότε υποψιάστηκα ότι εκείνο το φινάλε στην έπαυλη με τα φλιπεράκια μπορεί να έχει κιόλας πραγματοποιηθεί στο παρελθόν μου. Πλημμύρισε μετά ο τόπος δακρυγόνα, κάδοι οδοφράγματα που καίγονταν, σηκώθηκα και πήγα να σταθώ στο κέντρο του καπνού, υπνωτισμένος, ανήμπορος να απομακρυνθώ, γιατί το μαθα πια καλά, αυτοί που έφυγαν γυρίζουν ξαφνικά στα σωθικά σαν σουγιαδιά, και έτσι ελπίζεις να υπάρχει κάπου ξεχασμένος ένας Θεός ή τουλάχιστο να είναι οι άνθρωποι σκιές σε μια λευκή οθόνη να βλέπουνε καμιά ταινία πού και πού κι οι πεθαμένοι. Συχνά αναρωτιέμαι αν μιλούσαμε σήμερα τι θα λέγαμε. Άλλοτε πάω να βάλω εικόνες στη σειρά και το εγκαταλείπω. Βρέχει από τότε σ' όλες τις βόλτες στο Θησείο. Και στην πλατεία Αμερικής πάντοτε είναι άνοιξη κι απόγευμα. Μονάχα, να, κανένας δε θυμάται πια τον Κρίστοφερ Πέτιτ, ούτε τον Στινγκ να τραγουδάει Έντι Κόχραν, κι εμείς πιο έρημοι στα σπίτια μας και περικυκλωμένοι. Έξω; Τι να γίνεται έξω; Όλα καλά είναι έξω...

Πότε σταμάτησα να παίρνω το αστικό, The Motorcycle boy

2010-05-07T11:53:00.004+03:00

Συνήθιζα να πηγαινοέρχομαι μ΄αυτό, στη δουλειά κυρίως αλλά και για κάνα σινεμά 8 με 10 καλό ήτανε. Ένα πρώην μπλε αστικό λεωφορείο που με εμφανιζόταν από μια εποχή και δώθε ντυμένο έκπληξη. Θυμάμαι την πρώτη φορά που το πέτυχα με διαφήμιση, καφέ χωμάτινο συν κάτι ζωγραφισμένα βράχια και μια γκόμενα με σπασμένα κουμπιά να ξεχειλίζει το μπούστο της στον ώμο του παλικαράκη. Φυσικά ο παλικαράκης δεν ασχολιόταν με την ξώβυζη, επειδή το είχε πιάσει το νόημα –κατάλληλη κάτω των 13 η ταινία, άρα δεν επρόκειτο ν’ αρτυθεί σε αυτή τη φάση. Αν όμως γινόταν επιτυχία η ταινία και γυριζόταν σίκουελ, μπορεί και να του καθόταν η γκόμενα εκτός πλατό –γι΄αυτό ο παλικαράκης την είχε αρκούντως φτυσμένη στην πλαϊνή πλευρά του λεωφορείου και κοίταζε ίσα απέναντι στον αόρατο κίνδυνο ή ίσως τον σκηνοθέτη -ποιος ξέρει;

Στο αστικό λεωφορείο δεν ήμουνα μόνος μου, δηλαδή μόνος μου ήμουν –όλοι μόνοι μας είμαστε στη ζωή, «γεννιόμαστε μέσα στα δάκρυα και πεθαίνουμε μέσα στους πόνους/ κι αυτό είναι το όριό μας» που λέει κι ο Σερ Μπομπ, αλλά δεν πρόκειται περί αυτού. Όταν λέω οτι δεν ήμουνα μόνος εννοώ οτι μπορεί να μην αντάλλασσα ούτε στραβοκοίταγμα με τους υπόλοιπους επιβάτες –όμως μόνος δεν ήμουνα. Με το που στάθμευε το λεωφορείο χωνόμουν, πριν καλά αδειάσει, για να πιάσω τη θέση στην προτελευταία σειρά –ακριβώς μπροστά από τις συνεχόμενες. Δίπλα μου καθόταν εκείνος.

Αν σου πω οτι κάπνιζε και μάλιστα με κέρναγε τσιγάρο –μέσα στο αστικό, άκου φίλε μου –θα με πιστέψεις; Όχι οτι μ΄ενδιαφέρει κιόλας –εντάξει; Καθόταν με την ναυτική του πατατούκα, χρώματος νέιβι μπλου φυσικά, τσάκιζε ένα σκληρό πακέτο Πλέιερς Σπέσιαλ και μου πρότεινε ν΄ανάψω με τον ασημένιο του Ρόνσον σε σχήμα προφυλακτήρα Κάντιλακ.

«Λοιπόν; Τι παίζει;» ρώταγε κάθε φορά με στραβό χαμόγελο.

«Μαλακίες», ξεκίναγα εγώ δήθεν μπλαζέ. Και μετά του έλεγα τα τελευταία νέα –κάποια γκόμενα φαινομενικά εύκολη, κάποιος φίλος φαινομενικά φευγάτος, κάποιος προϊστάμενος φαινομενικά ηλίθιος. Με άκουγε προσεκτικά, ήμουν όμως σίγουρος πως άλλα σκεφτόταν. Τα δικά του.

«Πες μου τα δικά σου τώρα», ζητούσα.

«Δεν υπάρχουν δικά μου, δεν μου έχουν μείνει και πολλά..... γενικότερα.... ξέρεις...» κόμπιαζε.

Αυτό γινόταν κάθε φορά σε ένα συγκεκριμένο σημείο της διαδρομής –εκεί που οι αξιολύπητα γυμνές κούκλες των μαγαζιών μάς κοιτούσαν πρόστυχα από τις βιτρίνες, δεν κατάλαβα ποτέ ποιος αποφασίζει ν΄αφήσει αυτές τις κούκλες τόσο γυμνές, εντάξει δεν φοράνε ρούχα, αλλά να μη φοράνε ούτε τις περούκες τους; Ποιος προσπαθεί να τιμωρήσει την προστυχιά; Ποιος μας εμποδίζει να ονειρευτούμε βρώμικα; Παρακάτω.

«Για πόσο θα συνεχίσεις να κρύβεσαι;» τον ρωτούσα.

«Δεν κρύβομαι, πώς σου πέρασε.... Κρύβονται όσοι έχουν ήδη φανερωθεί», μου εξηγούσε.

«Εντάξει –κι εσύ, δεν μπορείς να πεις οτι είσαι απαρατήρητος...»

«Θαμμένος», το έλεγε αυτό κουνώντας το κεφάλι, μετά κοίταζε έξω από το τζάμι του λεωφορείου, μασούλαγε ανύπαρκτα κομματάκια καπνού από το (εδώ που τα λέμε) ανύπαρκτο τσιγάρο κι έκανε στο πλάι να φτύσει, μετά καταλάβαινε οτι δεν υπήρχε εύκαιρο μέρος. Για φτύσιμο.

«Θαμμένος», αναλογιζόμουν. «Και ποιος στο έκανε αυτό;»

«Ποιος το έκανε, γιατί το έκανε... τι τα ψάχνεις τώρα; Μπορεί και ν’ανέβηκε από μόνο του το χώμα μέχρι που μ΄έπνιξε, ίσως κι εγώ να έσκαψα πριν κατέβω στο λάκκο μου...»

«Δεν βγαίνει άκρη έτσι!» εκνευριζόμουν.

«Ενώ θα έπρεπε, έτσι;» γελούσε.

«Αλλιώς –ποιο το νόημα;» αναρωτιόμουν ψιθυριστά.

«Έλα ντε! Βρέστο και πάρτο!» πανηγύριζε όσο σηκωνόταν.

Συνήθως έπαιρνε τη θέση του κάποια χοντρή που αγκομαχούσε, τον έβλεπα να τραβιέται παραδίπλα ενοχλημένος –ίσως και ελαφρά αηδιασμένος.

«Κάτσε λίγο...» έλεγα.

«Δεν γίνεται –εδώ είναι η στάση μου, κατεβαίνω», μου απαντούσε. «Άλλωστε δεν τη μπορώ την πολυκοσμία...»

Μετά γλιστρούσε σα φίδι ανάμεσα στους επιβάτες και εξαφανιζόταν από την ανοιχτή πόρτα του λεωφορείου –είχα παρατηρήσει οτι μονίμως έβρεχε όταν άφηνε το λεωφορείο. Έβρεχε μέσα –έξω. Και σύννεφα.

Άκουσα κάποια μέρα οτι οι άσπροι τον στρώσανε κάτω από τα εκτυφλωτικά φώτα και του βγάλανε την καρδιά, δήθεν να τη ρυθμίσουν, μετά δεν ξέρανε τι να την κάνουν –την ξαναβάλανε μέσα στο στήθος του τσαπατσούλικα και τον ράψανε για να είναι ευπρεπής στην κηδεία του. Έτσι άκουσα.

Στην κηδεία του δεν πήγα –άσε που σταμάτησα κιόλας να παίρνω το αστικό.

Το ανθρωπάριο, του Παναγή Αντωνόπουλου

2010-05-02T19:43:00.003+03:00

Όταν αγαπάς τους ανθρώπους , το πλοίο και η ζωή μέσα σε αυτό

προσφέρονται για να τους μελετήσεις και όταν μπορείς να τους νουθετήσεις

να καυτηριάσεις την μόλυνση την γάγγραινα που τους αφαιρεί την ανθρωπιά

και τους καταντά , φθηνά ανθρωπάρια . Κάποτε λοιπόν σε ένα από τα πολλά

μπάρκα μου και κάποια δεδομένη στιγμή μιάς συζήτησης είπα πως την

μητέρα μου την έλεγαν Θεοκτίστη . Όνομα το οποίο πιστεύω , πως είναι ζήτημα

να γνωρίζουν , τόσοι που να μετρώνται στο ένα χέρι , από όλους εκείνους τους

αναγνώστες ενός τόμου .

Προς μεγάλη μου έκπληξη , άκουσα κάποιο μηχανικό Γ΄ τάξεως , που είχε

μετατρέψει την καμπίνα του , σε ένα μικρό παρεκκλήσι , να μου λέει

"ωραίο όνομα . Γιορτάζει την επόμενη μέρα των ταξιαρχών".

Μόλις πέρασε η πρώτη εντύπωση , η ομήγυρης , θέλοντας από την μία να

τον καταξιώσει , από την άλλη να ξεδιψάσει την περιέργεια της , άρχισε να

τον ρωτά πότε εορτάζει ο τάδε και πότε ο δείνα άγιος . Κάποτε ήλθε και

η δική μου σειρά . Και προς μεγάλη κατάπληξη της παρέας , τον ρώτησα

πότε γιορτάζει ο άγιος Φλέμινγκ . Να βλέπατε το πρόσωπό του !!! . Μετά

από δισταγμό κάποιων δευτερολέπτων , μου απάντησε με στόμφο πατριάρχη !!!

πως δεν υπάρχει τέτοιος άγιος . Εδώ πρέπει να σας πω και να υποκλιθείτε

το ανθρωπάριο γνώριζε και όλο το καθολικό εορτολόγιο .

Ποτέ και για τίποτα δεν καυχώμαι . Όμως θα σας εξομολογηθώ πως

αμάρτησα , όταν γεμάτος έπαρση εξηγούσα στο ανθρωπάριο , πως άγιος

Φλέμινγκ υπάρχει και είναι αυτός που ανακάλυψε την πενικιλίνη .

Αυτή την πενικιλίνη που του κάρφωνα κάθε τέσσερεις ώρες στο άνω δεξί

τεταρτημόριο του μηρού του , για να καταπολεμήσω μια ακατάσχετη

βλεννόρροια , που είχε αρπάξει από κάποια κακομοίρα ιερόδουλη του

τελευταίου πόρτο .

Βλέπετε καλή η προσπάθεια να σώσουμε την ψυχή , μα εκείνη

η αναθεματισμένη λίμπιντο , κάποτε είναι πιο ισχυρή

"Με λένε Ερημίτη" (Όμως δεν μαθαίνουν πως κατοικείς), Στράτος Μάστρας

2010-04-18T12:33:00.002+03:00

Από το 1° δεκαήμερο
Ήρθε στη σύναξη του Πάσχα μ’ ένα σημείωμα, κίτρινο αυτοκόλλητο, από κείνα που, αν κάνει ν’ ανοίξει μια πόρτα, φυσάει καινούργια παρουσία στο δωμάτιο και πέφτουν – σαν το βλέμμα του· Θέλω κι εγώ να προβιβάσω τα όνειρά μου μ’ ένα σημαιάκι γενεθλίων, κινούμενη γιορτή για όλα τα ονόματα που δεν θα ξανασυμβούν. Ορέστη, Κάιν, αδερφέ μου Κωνσταντίνε, –απ’ τις εξέδρες της Φωνής– ξέρω πώς είναι να παραιτείσαι μιας επίσκεψης και μιας ηλικίας. Κι εσύ, Πουλίκα, στα δημόσια μαιευτήρια τι συμμερίζεσαι τις άλλες μάνες. Η κύρια δυσκολία των ανθρώπων: πόνος εστί; Δεν έρχεται συχνά. Αφηρημένος, ένας φιλέρημος που θα ματαιωθεί σε γ’ πρόσωπο: διάττοντες, οι περαστικοί. Πριν από δέκα χρόνια, παραληρούσε στο χαρτί όπως το ψάρι έξω απ’ τα νερά του: Οι παράλληλες τέμνονται! επέμεινα με τη γνωστή μου απελπισία, του πεπεισμένου σε σφραγισμένο μπουκάλι, απέναντι στις χρήσιμες πρακτικές σου δηλώσεις, πως σ’ ετούτη την καθ’ όλα αξιωματική πέμπτη εποχή δεν επιτρέπονται αποκλίσεις από τις βασικές μας αξίες. Και το υποστήριζα ευθέως, σημείο προς σημείο πορευόμενοι. "Υπερβολές και ελλείψεις", μου αντέτεινες, "μην το αρνείσαι". Τι τα θες, με ποιο δικαίωμα και εις το όνομα κάποιου Nikolai Lobazevsky κι ενός Berhnard Riemann να στεριώσω την πίστη μου κι εγώ, σαφώς αποκλίνων και αποκλεισμένος ενάντια στην καθιερωμένη γεωμετρία του κόσμου. "Ο Ευκλείδης υπήρξε δικός μας άνθρωπος", μου τόνισες· "αν δεν σεβαστούμε, ως πρέπει, τους δικούς μας ανθρώπους, με τι σωσίβιο θα μας κουβαλήσει στα νερά της η ιστορία;" Δεν ξέχασα, κάποτε γράφαμε ιστορία κάτω απ’ τον ήλιο, ενώ οι άλλοι μόνο μάζευαν καρπούς (παρεμπιπτόντως, οι καρποί αποδείχτηκαν ιδιαιτέρως ωφέλιμοι, το κατάλαβες;) Θα υπομένω ο αφελής πως οι παράλληλες τέμνονται και πως καμιά ενστικτώδη πορεία διαβίωσης δεν διαρκεί επ’ άπειρον· με ποιο δικαίωμα θα απαξιώσεις εσύ και ο Ευκλείδης την ανάγκη να συναντηθούμε δυο άνθρωποι σε κάτι που δεν πρόλαβαν να επισημοποιήσουν τα βιβλία;

Παναγιώτης Πάκος, «Ο Μπόρχες κι Εγώ»

2010-04-15T15:13:00.001+03:00

Κρατώντας την επίγευση από το εξαίσιο επιδόρπιο της συνάντησης με θέμα «Ο Μπόρχες κι Εγώ», πήραμε το δρόμο της επιστροφής. Αντί να πάρουμε το Μετρό, προτιμήσαμε να περπατήσουμε μέχρι το κέντρο. Κόβοντας δρόμο μέσα από τα στενά, για να αποφύγουμε την κίνηση, γρήγορα βρεθήκαμε «στο λαβύρινθο της πόλης, σαν χαμένοι» όπως λέει κι ο ποιητής. Παραδομένοι σε μια συζήτηση για όλα και για τίποτε, προχωρήσαμε στα μισοσκότεινα στενά, χαζεύοντας τα ονόματα των οδών, τα μισάνοιχτα παράθυρα, τα κλειστά συνεργεία, τα μπουρδέλα.
– Λυχνίας σβησθείσης, πάσα γυνή ομοία, σχολίασε ο Μπόρχες, για να προσθέσει αμέσως μετά: Αθήνα, Νέα Υόρκη, Λονδίνο – όλες ίδιες, όταν πέφτει το σκοτάδι.
Χαμογέλασα με την ευρηματικότητά του, που κατάφερε μέσα σε μια φράση να φέρει κοντά τόσο μακρινές πόλεις, διασώζοντας ταυτόχρονα την αξιοπρέπεια όλων των γυναικών.
– Μπουένος Άιρες, συμπλήρωσα, σε μια προσπάθεια να ανταποδώσω τη φιλοφρόνηση (αν ήταν φιλοφρόνηση). Δεν ξέρω αν με άκουσε. Είχε μείνει πίσω, με το βλέμμα καρφωμένο στα παπούτσια του, σαν κάτι να προσπαθεί να θυμηθεί.
– Και Αλεξάνδρεια, είπε με έναν αδιόρατο δισταγμό.
– Γιατί η Αλεξάνδρεια; ρώτησα. Σήκωσε το βλέμμα απότομα, λες και η αστοχία της ερώτησής μου τον συνέφερε από μια στιγμιαία απώλεια συνείδησης. Με έπιασε από το μπράτσο για να στηριχτεί.
– Γιατί όχι; ρώτησε, με τη γνωστή, αφοπλιστική του αφέλεια. Ξεκίνησε να βηματίζει, τείνοντάς μου το χέρι να προχωρήσω μαζί του.
– Κανείς από τους δυο μας δεν έχει βρεθεί στην Αλεξάνδρεια.
– Αυτό είναι κάτι που μόνο η Αλεξάνδρεια μπορεί να γνωρίζει, αγαπητέ μου, απάντησε, προχωρώντας πάντα μισό βήμα μπροστά από μένα, όσο έπρεπε για να διατηρείται η απόσταση, χωρίς να χάνεται η επαφή μας. Είναι όμως πολύ μακριά για να ρωτήσουμε την ίδια – κι αμφιβάλλω αν θα αποκάλυπτε ποτέ τέτοιες ευαίσθητες πληροφορίες – οπότε προτείνω να επανέλθουμε στη συζήτησή μας. Τι ακριβώς σας προβληματίζει στο κείμενο ο «Μπόρχες κι Εγώ»;
– Η ταυτότητα του συγγραφέα, ασφαλώς. Εσείς ποιος πιστεύετε ότι έγραψε το κείμενο;
– Αυτό δεν είμαι σε θέση να το γνωρίζω. Το μόνο που μπορώ να σας πω με βεβαιότητα είναι ότι κανείς από τους δυο τους δεν το γνωρίζει.
– Κανείς από τους δυο σας, θέλετε να πείτε.
– Με κολακεύετε, αλλά φοβάμαι ότι δεν μπορώ να σφετεριστώ τη θέση κανενός από τους δυο. Ούτε μπορώ να φανταστώ ποιος από τους δυο τους θα δεχόταν να παραιτηθεί υπέρ μου.
Γύρισε προς το μέρος μου, σαν να ήθελε να σιγουρευτεί ότι δεν θα τον ακούσουν, και μου ψιθύρισε χαμογελώντας:
– Είναι και οι δυο τους ξεροκέφαλοι και αλαζόνες – τόσο ίδιοι κι ανυπόφοροι ο ένας για τον άλλο.
– Δεν εννοείτε, ελπίζω, ότι είστε ένας τρίτος Μπόρχες.
– Καλέ μου φίλε, ο Μπόρχες κι Εγώ είμαστε δυο διακριτές οντότητες. Εγώ είμαι Εγώ και ο Μπόρχες είναι ο Μπόρχες. Ασφαλώς εκείνος έχει πλέον τη δυνατότητα να πολλαπλασιάζεται σε δυο, τρία ή και σε εκατομμύρια είδωλα, αλλά Εγώ, ακόμη κι αν είχα το δικαίωμα, δεν θα επέτρεπα ποτέ στον εαυτό μου τέτοια σπατάλη.
– Κάθε στιγμή φοβάμαι ότι θα με παγιδεύσετε σε κάποιο από τα παιχνίδια σας.
– Προς Θεού, γιατί να το κάνω αυτό σε σας; Ίσα-ίσα, στο βαθμό που μπορώ, θέλω να σας βοηθήσω να βγείτε από το λαβύρινθο.

Χωρίς την αίσθηση ότι ξαναβρήκαμε το δρόμο μας, βρεθήκαμε στο Μεταξουργείο. Στο φανάρι της Αγίου Κωνσταντίνου, ο Μπόρχες με ρώτησε τι ώρα είναι. Έσπευσα να διευκολύνω την περίσταση.
– Έντεκα παρά είκοσι. Επιτρέψτε μου να σας φωνάξω ένα ταξί. Είναι αργά και θα σας περιμένουν στο ξενοδοχείο.
– Ναι, βέβαια, είπε κάπως διστακτικά. Είναι αργά, φαντάζομαι ότι θα έχετε πολύ δρόμο μέχρι το σπίτι σας.
Ένιωσα αμήχανα, συνειδητοποιώντας ότι εγώ ήμουν εκείνος που, σπεύδοντας να διευκολύνω την περίσταση, διέκοπτα τον περίπατό μας. Καθώς δεν υπήρχε δυνατότητα να αναιρέσω την παρεξήγηση, παρά μόνο γυρνώντας το χρόνο πίσω, χαμογέλασα κοιτώντας τον στα μάτια.
– Θα έχω την ευκαιρία να σας ξαναδώ;
– Δυστυχώς, δεν έχω περιθώριο επιλογής. Εσείς, όμως, μπορείτε να το ελπίζετε.
Μου άπλωσε το χέρι, καθώς μου υπενθύμιζε το πρόβλημα της όρασής του, κάνοντάς με να νιώσω ακόμη χειρότερα για την αδεξιότητά μου. Έκλεισα την παλάμη του στα δυο μου χέρια, δυνατά, για αρκετή ώρα, προσπαθώντας να του πω με τα χέρια όσα η γλώσσα μου ήταν ανίκανη να εκφράσει. Εκείνος χαμογέλασε.
– Η αγάπη και η πίστη σας με συγκινεί. Το μόνο που μένει είναι να με στείλετε να ξεπλυθώ στην κολυμπήθρα του Σιλωάμ!
Καθρεφτισμένη στο μειδίαμά του, η δυσκοίλια έκφραση στο πρόσωπό μου δεν άντεξε – εξερράγη σε ένα πλατύ χαμόγελο, ώσπου ξεσπάσαμε κι οι δυο σε ένα λυτρωτικό γέλιο. Του έσφιξα το χέρι άλλη μια φορά.
– Σας ευχαριστώ.
– Κι εμείς. Εννοώ, ο Μπόρχες κι Εγώ.
Χαμογέλασα ξανά στην προοπτική ότι θα συνεχίζαμε το παιχνίδι.
– Δηλαδή, δεν είστε εσείς ο Μπόρχες;
– Όχι περισσότερο από όσο είστε εσείς. Βλέπετε, αυτό το πρωτεϊκό πλάσμα – μιας και δεν μπορώ να τον χαρακτηρίσω άνθρωπο – έχει προσβάλει όλους μας σε τέτοιο βαθμό, ώστε να μην είναι δυνατό πλέον να διακρίνουμε ποιος είναι ο Μπόρχες και ποιος δεν είναι.
Άνοιξα βιαστικά την ταμπακιέρα και του πρόσφερα τσιγάρο. Το πήρε αφηρημένα, χωρίς να διακόψει το λόγο του.
– Αυτήν ακριβώς την οικουμενικότητά του, τη σχεδόν θεϊκή, αυτήν αποστρέφομαι και, ταυτόχρονα, σέβομαι και υπερασπίζομαι, αφού επάνω της μπορώ να εντοπίσω τη θεμελιώδη διαφορά μας και να διαχωρίσω τον εαυτό μου από εκείνον – μαζί με το γεγονός ότι αυτός πλέον είναι νεκρός κι έχει πλέον κατοχυρώσει τη θέση του στην αιωνιότητα. Δεν σας αρκούν αυτά ως απόδειξη ότι δεν είμαι ο Μπόρχες;
– Κάθε άλλο, μου αποδεικνύουν ότι είστε ο Μπόρχες. Παραδεχθείτε το.
– Μετά χαράς, αν παραδεχθείτε με τη σειρά σας ότι το «Ο Μπόρχες κι Εγώ» το γράψατε εσείς.
Μου έτεινε το τσιγάρο του για να το ανάψω, περιμένοντας την αντίδρασή μου.

Τόλης Καζαντζής, Τό Σίδερο

2010-04-14T20:41:00.000+03:00

Στήν κατοχή καί μετά, φοβόμουνα μόλις νύχτωνε γιά τους δικούς μου. Συμμαζευόμουνα απ' τους πρώτους στό σπίτι κι άν δεν ερχόταν όλοι, δε μ' εύρισκε ησυχία. Κάποτε, όταν έρχονταν, κλείναμε τήν εξώπορτα καί τή σφαλίζαμε μ' ενα σίδερο. Όσο νά φτάσει όμως αυτή η ώρα με τρώγαν τά παράθυρα κι οι πόρτες κι όλο ψιλορωτούσα τους άλλους γι' αυτούς πού λείπανε, γιατί οί άλλοι με παράπαιρναν γι' αυτό μου τό κουσούρι. Έτσι, άμα κανείς αργούσε λίγο παραπάνω, έπιανα μιά γωνιά, έστηνα αφτί στον κάθε θόρυβο ώσπου στο τέλος απελπισμένος έβγαινα και περίμενα στό κατώφλι της εξώπορτας. Συχνά με πιάνανε τά κλάματα.

Εκείνο το βράδυ ο πατέρας μου άργησε πολύ κι εμένα μ' έζωσαν τα φίδια. Βγήκα στό κατώφλι καί περίμενα. Όμως ενώ γύρισε ο πατέρας μου, ενώ βάλαμε, τόβαλα μέ τά χέρια μου, τό σίδερο, δεν κατάφερα νά ησυχάσω. Έβλεπα τόν πατέρα μου χλωμό καί νευρικό κι εκτός αυτού, κάτι σκόρπιες κουβέντες απ' τήν κρυφή συζήτηση πού είχαν οι μεγάλοι μεταξύ τους, κάτι μυστήριες σιωπές μ' έβαλαν στην υποψία πώς ο πατέρας μου είναι σε κίνδυνο. Νάμεινα ξάγρυπνος εκείνη τή νύχτα; Πάντως ο ύπνος μου ήταν ταραγμένος. Μονάχα τά χαράματα μέ πήρε ένας βαρύς ύπνος καί τό πρωί σάν ήρθε ή ώρα του σχολείου λές καί ήμουνα καρφωμένος στό στρώμα. Όταν σηκώθηκα νά τοιμαστώ, ό πατέρας μου είχε φύγει κι από τους άλλους δέ μπόρεσα νά καταλάβω τίποτε περισσότερο. Σχόλασα κι έτρεξα στό σπίτι, μά όσο κι αν πρόσεξα τή μάνα μου καί τή γιαγιά μου, δεν έβγαλα τίποτε. Μόνο πού μιλούσαν όλοι τους λιγότερο απ' το συνηθισμένο, έτσι μου φάνηκε τουλάχιστον, μ' όλα πού κάνανε ο καθένας τα καθημερινά τους. Έκανα και γω μια βαρκούλα από χαρτί, βγήκα στό δρόμο κι έπαιζα μέσα σε μιά λακκούβα με βροχόνερα. Τό μάτι μου όμως καρφωμένο στό δρόμο απ' όπου θα φαινόταν ο πατέρας μου. Η βάρκα διαλύθηκε στα δάχτυλά μου κι άρχισα να γυρνάω στις κοντινές γειτονιές. Κατεβαίνοντας στο Ιπποδρόμιο, η μάνα μου με φώναξε για φαΐ. Έφαγα ανόρεχτα κι όταν ή μάνα μου μας είπε πώς ο πατέρας μου ειδοποίησε νά μην τόν περιμένουμε τό μεσημέρι, μου κόπηκε η όρεξη γιά όλα. Πασάλιψα όπως όπως τά μαθήματα καί βγήκα έξω. Μπερδεύτηκα στά παιγνίδια των άλλων κι όσο να πεις ξεχάστηκα. Όταν όμως πήρε νά βραδιάζει γύρισα βιαστικά στό σπίτι. Όλοι είχαν μαζευτεί νωρίς απόψε. Έβλεπα τους άλλους. Όχι, δέ μου φάνηκε. Όλοι τους ήτανε ανήσυχοι καί νευρικοί περιμένοντας τόν πατέρα μου νά γυρίσει. Κατέβηκα κρυφά καί βγήκα έξω. Είπα να κάτσω στό κατώφλι και να περιμένω, μά δέν μέ έφτανε καί πήγα στή γωνιά νά βλέπω τό δρόμο μέχρι πέρα, όσο μπορούσα νά διακρίνω μέσα στό σκοτάδι. Άκουσα τη μάνα μου να μέ φωνάζει. Δέν απάντησα. Όσο πήγαινε σκοτείνιαζε περισσότερο. Σέ λιγάκι μόνο σκιές περνούσανε απ' τό δρόμο. Σκιές άγνωστες. Όμως τή σκιά του πατέρα μου την αναγνώρισα μέ το πρώτο. Τους γερτούς ώμους, τό ανοιχτό βήμα καί τή φαρδιά καμπαρντίνα. «Αυτός είναι» φώναξα μέσα μου καί χύθηκα κατά πάνω του. Εκείνος μέ πήρε στην αγκαλιά του καί μου χαμογέλασε ήσυχα.

— Όλα καλά, μου ψιθύρισε κι εγώ κάτι έλειωσε μέσα μου καί μέ πήρε τό παράπονο.

— Νά βάλουμε τό σίδερο μπαμπά, κατάφερα νά πω.

— Νά τό βάλουμε γιε μου, απάντησε.

Έρνεστ Χεμινγουέη, Με έξι λέξεις

2010-04-14T20:21:00.000+03:00

Κάποτε είπαν στον Χέμινγεϊ να διηγηθεί μία ιστορία με έξι λέξεις και εκείνος είπε:

“Πωλούνται παιδικά παπούτσια, δεν φορέθηκαν ποτέ.”

Κώστας Κοντοδήμος, Η νύχτα που το στρατόπεδο μύρισε κέδρο (1989)

2010-04-14T20:10:00.005+03:00

Υπηρετούσε στο Λιτόχωρο, τώρα. Ταχυδρομικός, είχε κάποιο μέσον ο πατέρας του, τον βάλανε εκεί -- είναι καλύτερα, του είπαν. Προβλήματα δεν δημιουργούσε, λόγω ηλικίας δεν του κάνανε καψόνια, ε, λίγο απομονωμένος ήτανε, πάντως είχε μερικούς φίλους, βγαίνανε και πίνανε κανα ποτήρι.
Σάββατο. Έντεκα το βράδυ, έκλεισε το βιβλίο, το τακτοποίησε δίπλα στο χρηματοκιβώτιο κι επανέλαβε το νυχτερινό πρόγραμμα των δέκα μηνών της θητείας του: Αδειασμα καλαθιού αχρήστων, πρόχειρο ξεσκόνισμα του ταχυδρομείου, πλύσιμο δοντιών και ξύρισμα γονατιστός στο βρυσάκι του κήπου, να 'ναι έτοιμος το πρωί, επιστροφή και διπλοκλείδωμα -- τα λεφτά των επιταγών γαρ. Έβγαλε αρβύλες και φόρμα, έφερε και το τρανζιστοράκι κοντά του να σπάει τη μονοτονία και να μην ακούει την βροντώδη αναγνώριση που έκανε ο νέος σκοπός.
Η πόρτα χτύπησε δυνατά κι ενοχλητικά, σαν κάθε πόρτα που χτυπάει για να σε ξυπνήσει.
«Αντε και γαμήσου, ρε Σταύρο, νυχτιάτικα» φώναξε και άλλαξε πλευρό. Του την έκανε συχνά αυτή τη δουλειά ο σιτιστής. Έπαιρνε τη διανυκτέρευση, τά 'πινε ως τις τρεις το πρωί κι έπειτα, επειδή ντρεπότανε να πάει σπίτι του σουρωμένος, πήδαγε τη μάντρα κι ερχόταν στο ταχυδρομείο για να ξενερώσει κουβεντιάζοντας. Η πόρτα ξαναχτύπησε.
«Α στο διάλο» σηκώθηκε, κρύωνε κιόλας γιατί είχε σβήσει η ξυλόσομπα. Ξεκλείδωσε και χώθηκε πάλι κάτω απ' τις κουβέρτες.
«Πρέπει να ανοίξεις την πόρτα για να περάσω» είπε μια -- ασυνήθιστα λεπτή κι ευγενική, τουλάχιστον για σιτιστή -- φωνή.
«Ξεκλείδωτα είναι».
«Πρέπει να μου ανοίξεις εσύ» -- η φωνή είχε γίνει σχεδόν επιτακτική. Σηκώθηκε, όχι τόσο γιατί η φωνή ήταν επιτακτική, αλλά γιατί ήταν... γυναικεία.
Ανοιξε την πόρτα.
Το ζευγάρι πέρασε μέσα. Στάθηκαν κι οι δυο μπροστά στο πλαίσιο των επιταγών. Αν ήταν φάρσα, ήταν φοβερή. Κάθισε στο κρεβάτι -- φάτσα τους -- και τους κοίταζε με το στόμα ορθάνοιχτο.
Ήταν σκοτάδι κι όμως μπορούσε να τους δει -- να τους μελετήσει απ' την κορφή ως τα νύχια.
Ο άντρας ήταν καμμιά πενηνταριά χρονών, πολύ ψηλός και δεμένος, σαν συνταξιούχος παλαιστής ή νταβάς το πιο πιθανό -- άλλωστε το σφιχτό πρόσωπό του σημαδευόταν από μια βαθειά ουλή που ξεκίναγε πάνω απ' το δεξί μάτι, το οποίο έλειπε, κι έφτανε ως την άκρη των χειλιών του. Έδειχνε όμως αριστοκράτης, έτσι με τα ασημιά μαλλιά του, το κατάμαυρο κοστούμι με τη χρυσαφιά καρφίτσα στη μαύρη -- πάλι -- γραβάτα. Στηριζόταν σ' ένα ασημί και μαύρο μπαστούνι που ακούμπαγε στο δάπεδο μέσω τριών κεφαλιών που -- σαν κέρβερος -- στόλιζαν τη βάση του.
Αξιζε τον κόπο μιας προσεκτικότερης μελέτης ο προσκεκλημένος, μόνο που κάτι τέτοιο δεν έγινε, αφού δίπλα του στεκόταν η Γυναίκα.
«Η γυναίκα» συνήθιζε να λέει στις παρέες, μετά από κάποια ποτηράκια «δεν έχει ποτέ συγκεκριμένη ηλικία. Έχει μόνο γέννηση, ωρίμανση, γέννα και θάνατο».
Όμως το πλάσμα που στεκόταν μπροστά του, όχι μόνο δεν είχε ηλικία, αλλά και τίποτα δεν έδειχνε πως μπορούσε κάποτε να έχει γεννηθεί, να έχει κάνει έρωτα, να επαναληφθεί με αναπαραγωγή κι αποκλειόταν ποτέ να πεθάνει.
Ήταν ψηλή, ίσως κι ένα εβδομήντα πέντε. Τα μαλλιά της, ίσια και μακριά, πέφταν πολύ κάτω απ' τους ώμους-- όμως δεν είχαν σαφές χρώμα. Σαν φωτισμένα από φωτορρυθμικό, κυματιστά άλλαζαν χρωματισμούς και αποχρώσεις απ' τις πιο γήινες ως τις πλέον ονειρικές, σαν κάθε μια και κάθε τι που είχε -- ως τότε -- αγαπήσει ή ονειρευτεί.
Είχε δέρμα λευκό, κανονικά λευκό, εννοώ: Σαν χαρτί. ένα δέρμα που στήριζε ένα ουράνιο τόξο από μαλλιά. Είχε τεράστια γκρίζα μάτια, τα χείλη της χρωματιζόντουσαν από ένα νεκρικό μωβ. Το άσπρο φόρεμα φέγγιζε και, παρ' ότι ριχτό, κολλούσε πάνω της -- κάθε σημείο αναφοράς του φύλου της χρύσιζε μέσα απ' το ρούχο. Κάθε δάχτυλο των χεριών της ήταν στολισμένο μ' ένα τουλάχιστον χρυσό δαχτυλίδι, ήταν ξυπόλητη, τα νύχια ποδιών και χεριών φωσφόριζαν.
Όχι, δεν ήταν φάρσα. Ούτε στα έργα δεν γίνονται αυτά. Όνειρο ήταν. Όμορφο όνειρο. Αποφάσισε να το συνεχίσει.
Κοίταζε ακόμα την κοπέλα -- όχι πια με την εξεταστική ματιά του μελετητή ενός έργου τέχνης, αλλά με το πάθος ενός γοητευμένου αρσενικού.
Ο άνδρας του ζευγαριού είπε: «Είσαι σίγουρη ότι είναι αυτός;»

Η γυναίκα άνοιξε το φοριαμό, έβγαλε από την αριστερή τσέπη του παντελονιού του το πορτοφόλι και πρότεινε την κίτρινη ταυτότητα στον συνοδό της. Όλα αυτά με τέτοια φυσικότητα που θα έπειθαν όχι μόνο εκείνον, αλλά τον καθένα ότι ζει ένα όνειρο. Ο άνδρας επέστρεψε την ταυτότητα χαμογελώντας, αποκαλύπτοντας υπερβολικά μακρείς κυνόδοντες [Από τα όνειρα σπάνια λείπουν οι βρυκόλακες. Το πρόβλημα είναι η ζωή, αλλά αυτή είναι μια άλλη ιστορία].
«Καλό βράδυ» είπε στην κοπέλλα ο πενηντάρης. Και σ' εκείνον: «Σε παρακαλώ, στρατιώτη, μου ανοίγεις την πόρτα ... » Ο στρατιώτης του άνοιξε, ο κύριος βγήκε, ο στρατιώτης πήγε και κάθισε στο κρεβάτι για να ρουφήξει την εικόνα της γυναίκας, που σταμάτησε να κοιτάζει τα συστημένα γράμματα, και τον πλησίασε. Στάθηκε μπροστά του, το φόρεμά της ακούμπησε το πρόσωπό του -- αυτός ανατρίχιασε.
Κι ο κόσμος ολόκληρος μύρισε το άρωμά της: κέδρος.
Τα δαχτυλίδια της σχεδόν τον πλήγωσαν, καθώς τον τράβηξε κι έσφιξε το πρόσωπό του στο στήθος της. Έμειναν έτσι για μερικές στιγμές, στιγμές που εκείνος χάθηκε μέσα τους, ταξιδεύοντας πίσω, σε κάθε δευτερόλεπτο που είχε ζήσει.
Τον άφησε κι έκανε δυο βήματα πίσω, έτσι που να μπορεί να την βλέπει ολόκληρη.
«Θες να πάμε μια βόλτα;» τον ρώτησε.
Δεν ήταν σε θέση να απαντήσει. Πολύ περισσότερο αφού η γυναίκα, γονατισμένη, είχε αρχίσει να του φορά το παντελόνι. Σηκώθηκε όρθιος. Είχε χάσει πια κάθε έλεγχο. Αρκείτο να χαϊδεύει τα πολύχρωμα μαλλιά της, καθώς εκείνη του έδενε τα κορδόνια απ' τις αρβύλες. Τον έντυσε τέλεια, κούμπωσε κάθε τσέπη, όπως προβλέπεται. Πριν του φορέσει το τζόκεϋ τον φίλησε στο μέτωπο. Και στάθηκε στην πόρτα.
«Πρέπει να την ανοίγεις πάντα εσύ».
Την άνοιξε. Βγήκε πρώτη εκείνη, του πρότεινε το χέρι. Το έπιασε σαν για να κρατηθεί στη ζωή ή στο θάνατο. 'Η σε κάτι που έμοιαζε πολύ και στα δυο.
Προχώρησαν. Όχι κάπου συγκεκριμένα. Απλώς προχώρησαν μέσα στο στρατόπεδο. Ένας φαντάρος με φόρμα αγγαρείας και τζόκεϋ κι ένα ξυπόλητο κορίτσι με άσπρο -- σαν χαρτί -- δέρμα, μαλλιά που άλλαζαν χρώμα, νύχια που φωσφόριζαν...
«Αλτ, τις ει;» τους έκανε αναγνώριση ο νέος. Δεν έδωσαν σημασία. «Αλτ, τις ει;» επανέλαβε.
«Έλα ρε σειρά, ο ταχυδρόμος είμαι».
«Αλτ. Κανείς δεν περνάει αν δεν ξέρει τα συνθηματικά» · ο σκοπός είχε πάρει στα πολύ σοβαρά τον ρόλο του. Ψιθύρισε κι ένα νούμερο.
«Έξι» είπε με τη φωνή του συνοδού της η κοπέλα.
«Προχώρα στο παρασύνθημα».
«Αλάβαστρος».
«Ελεύθερος. Εξωτερική είσαι;» ρώτησε και του πρότεινε το βιβλίο.
«Εγώ δεν είμαι εξωτερική. Εσύ είσαι μαλάκας. Για κατούρημα πάω» είπε. Και στο κορίτσι: «Ευτυχώς που ήξερες τα συνθηματικά. Είναι ψώνιο ο τύπος».
Πριν τον φιλήσει, του χαμογέλασε. Τα μάτια της έλαμπαν σαν κάποιος να 'χε ρίξει, σπασμένον, έναν ολόκληρο αστερισμό στο καθένα τους. Τα δόντια της ήταν υπέροχα στοιχισμένα και έτσι τα δυο που εξείχαν δεν δίναν την αποκρουστική εικόνα των βρυκολάκων στα γκραν γκινιόλ έργα. Αντίθετα τον προκαλούσαν να τα αγγίξει ελαφρά με τα δάχτυλα. Πράγμα που έκανε, άλλωστε.
Βρέθηκαν στον όρχο, να την ξεναγεί στις καναδέζες, τα τζιπ και τα στάγιερ, να γελάνε με το σαράβαλο το ασθενοφόρο.
«Ελα, έχει πλάκα να το δεις από μέσα!».
Το κορίτσι στεκόταν με τα μάτια της στραμμένα προς το έδαφος. Δεν χαμογελούσε πια.
«Το σημάδι» είπε.
«Τι πράγμα;».
«Το σημάδι».
Γύρισε κι είδε τον κόκκινο σταυρό.
«Α ναι» χαμογέλασε. «Ξέχασα πως είσαι βαμπίρ». Την αγκάλιασε και προχώρησαν προς τα μαγειρεία, που για πρώτη φορά στην ιστορία του ενδόξου ελληνικού στρατού μύρισαν κέδρο.
«Δεν σ' ενοχλούν οι σταυροί της σημαίας που είναι παντού;» τη ρώτησε.
«Τους υπερασπίζεσαι εσύ» του απάντησε κολλώντας πάνω του.
Συνέχισαν τη βόλτα στο στρατόπεδο. Οι άλλοι σκοποί δεν τους ενόχλησαν. «Ένας ακόμα παιγμένος, που δεν έχει ύπνο».
Είχαν φτάσει, πια, μπροστά στο διοικητήριο. Έκατσαν απέναντι απ' την είσοδο στα παγκάκια. Το συντριβάνι ειδικά εκείνη τη νύχτα δούλευε.
«Ποια είσαι;» ρώτησε, έτσι, για να ρωτήσει. Το κορίτσι σηκώθηκε, στήριξε τα χέρια στους ώμους του κι άφησε τα μαλλιά της να πέσουν και να τυλίξουν το κεφάλι του. Και τότε κατάλαβε. Αν και η λέξη κατάλαβε δεν του έλεγε τίποτα πια. Είδε:
Κάθε τρίχα των μαλλιών της ήτανε μια οθόνη. Και κάθε οθόνη μια ιστορία ζωής, έρωτα, θανάτου, κάθε στιγμή και μια τρίχα, κάθε στιγμή, κάθε τρίχα, μια ιστορία -- έγχρωμη υπερπαραγωγή, δίχως αρχή, δίχως τέλος, μόνο ζωή:
Ανθρωποι να προσπαθούνε να σωθούν από πλημμύρες, τελετουργίες των Ινκας, αρχαίοι ναοί και διαπλανητικά ταξίδια, εκτελέσεις αθώων και γλέντια τρομερά, μάγισσες να πεθαίνουν στην πυρά, παιδιά να φιλιούνται, παιδιά ν' αυτοκτονούν, συγγραφείς να γράφουν, διαμάντινα βραχιόλια κλεμμένα από χέρια πριγκιπισσών, ιππότες, σφραγίδες για φοβερά μυστικά, επαναστάσεις που χάθηκαν, επαναστάσεις που άλλαζαν τον κόσμο μια τελεία, άλλες που δεν τον άλλαζαν διόλου, όλα να μπλέκουν, καθώς τα μαλλιά κουνιόντουσαν με κάθε ελαφρό φύσημα του αέρα κι εκείνος θεατής, εκείνος πρωταγωνιστής και θεός, και η γυναίκα πάνω του να ψιθυρίζει μαγικά κάθε διάλογο κάθε ιστορίας και με τα δάχτυλα να του πιέζει τους ώμους. Κι αυτός να θέλει να τα δει, να τα μάθει να τα ζήσει όλα.
Της το είπε.
«Ναι» του απάντησε. «Έτσι θα γίνει».
Τράβηξε τα μαλλιά της, του έδωσε το χέρι της. Γύρισαν στο ταχυδρομείο. Της άνοιξε. Μπήκαν. Το κορίτσι με το χρώμα του χαρτιού έβγαλε το φόρεμα. Κι αν κάθε τρίχα των μαλλιών της ήταν και μια ιστορία, κάθε σημείο του άσπρου κορμιού της ήταν ολόκληρη η ιστορία ενός παρθένου, ανεξερεύνητου κι ανεξήγητου κόσμου.
Στάθηκε για λίγο μπροστά του, ντυμένη μονάχα έρωτα κι άρωμα κέδρου. Κι έπειτα έσκυψε να του βγάλει τις αρβύλες. Τον έγδυσε. Σαν μάγισσα, σαν πόρνη και σαν ντροπαλό κορίτσι που πρώτη φορά θα δει άνδρα γυμνό. Κι έπειτα ξάπλωσε δίπλα του. Κι ένιωσε το σώμα, το αίμα, τα χείλη και τα δόντια της.
Την επομένη όλοι σχολιάσαν τα κοψίματα στο λαιμό του· ήταν ο πιο έμπειρος, λόγω ηλικίας, στο ξύρισμα δεν κοβόταν ποτέ. Δεν απαντούσε, απλώς χαμογέλαγε. Χαμογέλαγε κι όταν ο μάγειρας πήρε τιμητική απ' τον Ταξίαρχο, γιατί δεν βρώμαγαν -- αντίθετα μύριζαν υπέροχα -- τα μαγειρεία, χαμογέλαγε ακόμα κι όταν έφαγε την δεκάρα ο οδηγός του ασθενοφόρου με τον μουτζουρωμένο με φούμο και λάσπη ερυθρό σταυρό.
Χαμογέλαγε ακόμα κι όταν ο τηλεφωνητής που διανυκτέρευε την προηγουμένη, τον ρώτησε τι ήταν αυτό που φώτιζε τη νύχτα το ταχυδρομείο.
«Θα σου δείξω κάποιο βράδυ» του είπε.
Και του έδειξε. Λίγα βράδια αργότερα, εκτός από το ταχυδρομείο άρχισε και το Κέντρο Επικοινωνιών να φωτίζεται μετά τα μεσάνυχτα κι έπειτα το ίδιο συνέβη με τη στρατονομία, τα εστιατόρια και το λόχο κι όλο το στρατόπεδο μύριζε κέδρο και έρωτα.
Ήρθαν έπειτα από μερικούς μήνες κι οι μεταθέσεις, σκόρπισαν, σκορπίσαμε όλοι οι φαντάροι της σειράς σε φρουρές τρίτου κύκλου, σ' όλη την Ελλάδα.
Και, με τον καιρό, ένα φωτάκι από 'δω, μια λάμψη από 'κει, και η χώρα ολόκληρη μοσχοβόλησε κέδρο κι έλαμψε από τους στρατώνες της και οι στρατιώτες μετέτρεψαν την πλήξη και το θάνατο σ' απορία, έκπληξη κι έρωτα. κι η αγγαρεία δεν σκούπιζε τα πρωινά τη χρυσόσκονη των ονείρων· κι οι υποθήκες των ηρωικών μας προγόνων χώθηκαν οριστικά στα μουσεία, να κάνουν παρέα στις νεκροκεφαλές τους· και τα ασθενοφόρα δεν είχαν πια σταυρούς, γιατί δεν χρειαζόντουσαν πια ασθενοφόρα.
Κι όλοι χαμογελούσαν, και κανείς επόπτης δεν τολμούσε να ενοχλήσει φαντάρο όταν εκείνος ονειροπολούσε στη σκοπιά.

Αλέκος Παπαδόπουλος, Λάθος Οδηγίες

2010-04-14T19:55:00.001+03:00

Κοίταξα το έγγραφο μπροστά μου. Αφαιρέστε την ασφάλεια. Στοχεύστε στο κέντρο. Πιέστε τη λαβή.

Τη σκανδάλη, ηλίθιοι, πιέστε τη σκανδάλη. Βλέπετε, η ζωή σου χαμογελά –αλλά με ματωμένο στόμα, κι αφού της έχεις σπάσει τα δόντια. Το έμαθα αυτό όταν σερνόμουν εκλιπαρώντας στις παγωμένες τρώγλες του Τιτάνα… Το έμαθα στις εναέριες πολιτείες της Αφροδίτης, όταν με κρέμασαν ανάποδα στο κενό για μια μικρή προμήθεια που είχα κρατήσει από κάτι χαπάκια που ντήλαρα... Το έμαθα όταν κουρσεύαμε τα τουριστικά στη ζώνη των αστεροειδών, πετσοκόβοντας τους επιβάτες για ιστούς, μυελό, νεφρά και πάγκρεας –τα σκάφη μας, σιγά μην είχαν καλές μονώσεις για την κοσμική ακτινοβολία…

…Το έμαθα καλά λοιπόν, πως όταν αφαιρείς την ασφάλεια και στοχεύεις στο κέντρο, μετά μόνο τη σκανδάλη μπορείς να πιέσεις. Και δείτε με τώρα, τρεις δεκαετίες και μπόλικες δολοφονίες μετά, σεβαστό κυβερνήτη του Άρη, δημοκρατικά εκλεγμένο, να μου φέρνουν τέτοιες αηδίες να εγκρίνω.

Έβαλα μια φωνή κι ο γραμματέας ήρθε τρέχοντας.

«Τι σκατά είναι αυτά που μου έφερες εδώ;» ούρλιαξα.

Αυτός ήταν της καριέρας, καλό στέλεχος που μαζοχιζόταν μαζί μου και του άρεσε.

«Ε… κυβερνήτα, το Τεχνικό Τμήμα το έγραψε, είναι το κείμενο οδηγιών για τους νέους πυροσβεστήρες σε μηδενική βαρύτητα…», είπε κομπιάζοντας.

Πήρα δολοφονικό βλέμμα και είπα με χαμηλή φωνή, «έχει δει ποτέ φωτιά το Τεχνικό Τμήμα; Έχει νιώσει την κάψα που μαυρίζει και τ’ οξυγόνο να λιγοστεύει;» –όσο το σκεφτόμουν έπαιρνα ανάποδες, κι ανέβαζα στροφές– «ξέρει το γαμημένο Τεχνικό Τμήμα τι θα πει να γλείφουν οι φλόγες τη στολή σου; Ξέρει τι θα πει να προσπαθείς να σβήσεις τη φωτιά που καίει τα σπλάχνα; Τα σπλάχνα που πρέπει να κρατήσεις άθικτα αν θέλεις να ζεις την επόμενη ώρα; Δεν ξέρουν οι ηλίθιοι ότι στοχεύεις στη βάση, γαμώ το κέρατό μου, στη βάση της φωτιάς;» –φώναζα κι ο γραμματέας καύλωνε– «γιατί αν στοχεύσεις στο κέντρο το αέριο θα φύγει προς τα πάνω λόγω της έλλειψης βαρύτητας και της άνωσης της φλόγας, και θα λειτουργήσει σαν ενισχυτικό της φωτιάς και θα πάμε όλοι κατά διαόλου;” –ούρλιαζα πλέον ανεξέλεγκτα. Ήταν ώρα να ηρεμήσω.

Κάθισα πιο στητός στο γραφείο μου κι έπιασα το κεφάλι μου.

«Είναι δυνατόν να εμπιστευόμαστε τις ζωές των συμπολιτών μας σε τέτοιους άσχετους;» αναρωτήθηκα πιο ήρεμα –και πιο απειλητικά.

Ο γραμματέας μαζεύτηκε. «Θα τους το επιστρέψω για διόρθωση, είπατε ‘στη βάση’, έτσι; Ναι στη βάση, προφανώς, μα, αν είναι δυνατόν, να είναι τόσο απρόσεχτοι», μουρμούριζε τρέμοντας καθώς πλησίαζε το γραφείο μου για να πάρει το έγγραφο.

Αλλά δεν είχαμε τελειώσει.

«Και πού ’σαι», του είπα με τόνο χαλαρό, «αυτό το ‘αφαιρέστε την ασφάλεια’ δεν μου αρέσει, κάνει κακό στην ψυχολογία. Στον Άρη χρειαζόμαστε την ασφάλεια πάνω από κάθε τι, δεν μπορεί να βγαίνει από το γραφείο του Κυβερνήτη οδηγία ‘αφαιρέστε την ασφάλεια’, τι θα σκεφτεί ο κόσμος; Να γράψουν κάτι άλλο, ‘ανοίξτε την ασφάλεια’, ‘μετακινήστε την ασφάλεια’, κάτι τέτοιο, ή καλύτερα να ονομάσουν την ασφάλεια αλλιώς, να την ονομάσουν… διακόπτη, εμπόδιο, ‘αφαιρέστε το εμπόδιο’, ναι, μ’ αρέσει αυτό, είναι πολιτικά ορθό…»

«…Λοιπόν», είπα με τελεσίδικο ύφος, «‘Αφαιρέστε το εμπόδιο, στοχεύστε στη βάση, πατήστε τη σκανδάλη’ –και να το έχω στο γραφείο μου σε δεκαπέντε λεπτά», έβαλα πάλι τις φωνές.

Ο γραμματέας με κοίταξε χάσκοντας. Τον κοίταξα κι εγώ.

«Τη ‘σκανδάλη’, είπατε; Όχι τη λαβή; Ο πυροσβεστήρας έχει λαβή, δεν έχει σκανδ–»

Σηκώθηκα απότομα και του έκανα κεφαλοκλείδωμα. Έβαλα το στόμα μου κοντά στο αυτί του και ψιθύρισα, «αγόρι μου, να τους βάλεις τότε να το ξαναφτιάξουν, κι αυτή τη φορά να έχει σκανδάλη» –και μετά τον άφησα να πάει να κάνει μια φορά σωστά τη δουλειά του.

Ρίχτηκα στην κυβερνητική καρέκλα αναστενάζοντας. Πώς διάβολο βγήκαμε στο διάστημα όταν δεν μπορούμε να γράψουμε σωστές οδηγίες εννιά λέξεων; Εκ των οποίων οι τρεις συνδετικές; Αλλά γι αυτό υπάρχουν άνθρωποι σαν κι εμένα. Για να βάζω τους ανθρώπους να κάνουν σωστά τη δουλειά τους.

Όμως μερικές φορές, πραγματικά δεν μπορώ να καταλάβω, ειλικρινά, μένω άφωνος. Είναι δυνατόν να έρχονται οι διαπραγματεύσεις με τα καθάρματα που ελέγχουν τους δακτυλίους του Κρόνου, που δε δίνουν νερό ούτε στη μάνα τους, και να μην έχουμε ένα όπλο της προκοπής για να τους εκβιάσουμε; Είναι δυνατόν να πας να λιώσεις τον πάγο πιέζοντας τη λαβή; Είναι δυνατόν να εμπιστεύομαι τη ζωή και το νερό των συμπολιτών μου σε τέτοιους άσχετους; Κράτησα μια σημείωση, ν’ απολύσω όλο το Τεχνικό Τμήμα, κι ένιωσα πιο ήρεμος. Θα μου τον έφερναν τον πυροσβεστήρα μου, θα μου τον έφτιαχναν όπως έπρεπε. Αυτόν που θα έσβηνε τη φωτιά που καίει στα σωθικά των ψηφοφόρων μου από τη δίψα. Γιατί αλλιώς… πάνε οι επόμενες εκλογές.

Διόρθωσα τη σημείωση –να τους απέλυα μετά τις οριστικές δοκιμές του νέου όπλου– μην γίνει καμιά στραβή και ξεχαστώ και βιαστώ. Βλέπετε, αν τα κατάφερα σ’ αυτή τη ζωή, είναι γιατί έμαθα πως αν θες να δεις χαμόγελα, τα πρώτα δόντια που πρέπει να σπάσεις είναι τα δικά σου. Έστρεψα την καρέκλα μου για να χαζέψω τα κόκκινα βουνά του Άρη. Κι ένιωσα ξανά ταπεινός, όπως κάθε ηγέτης πρέπει να νιώθει πού και πού: όλοι σκουλήκια είμαστε, το θέμα είναι ποιος ξέρει να γράφει οδηγίες.

Παραρλάμα , του Δημοσθένη Βουτυρά

2010-04-14T13:31:00.003+03:00

Κάποτε του Φάρμα του ερχότανε και αναμνήσεις. Και θυμόταν ότι είχε πατέρα, που φορούσε φέσι και κόκκινο ζωνάρι, και μάνα, της οποίας είχε ξεχάσει και αυτής τη μορφή, που φορούσε τσεμπέρι. 'Aλλο τίποτα! Όλα τα άλλα τα είχε φάει το γύρισμα της ρόδας και έπειτα το κρασί, που έπινε για ξεκούρασμα. Αλλά τι ήθελε να θυμάται; Τη γυναίκα την είχε λησμονήσει και κανείς δαίμονας δεν καταδεχόταν να του τη φέρει στο νου για να τον πειράξει. Όταν κάποτε έβλεπε καμιά να έρχεται μέσα στο κατάστημα, την κοίταζε χάσκοντας, σαν παράξενο πράγμα που πρώτη φορά το έβλεπε.
Οι τεχνίτες τον περίπαιζαν. Αυτός δεν απαντούσε ποτέ. Σχεδόν είχε χάσει τη λαλιά του. Μόνο αισθανότανε μίσος, το μόνο ανθρώπινο που του έμεινε. Δε γελούσε ποτέ, είχε απομάθει να γελά και κανείς ποτέ δεν τον είδε έστω και να χαμογελά. Το μόνο, μέσα στο σβησμένο και έρημο από άλλα αισθήματα σώμα του, που έμεινε ήτανε το μίσος, όπως μένει, σε ερειπωμένο σπίτι ή πύργο, φίδι.
Όταν εσχόλαζε, έπινε όσο που μεθούσε, και έτσι παραμιλώντας, χωρίς να εννοεί κανείς τι έλεγε, σαν να μιλούσε τη γλώσσα της ρόδας, επήγαινε να κοιμηθεί. Είχε και παρέα στο κρασοπουλειό που πήγαινε, αλλ' ήταν σ' αυτή σα βουβό της πρόσωπο. Φαινότανε μόνο να προσέχει σε ό,τι λέγανε. Δύσκολα όμως να του μείνει τίποτα στο νου απ' ό,τι άκουγε, όλα περνούσανε δίχως ν' αφήσουν ίχνος. Μια βραδιά, άκουσε κάποιον πολύξερο της παρέας να διηγείται κάτι της Γραφής. Έλεγε για το χέρι κείνο που είχε γράψει στο συμπόσιο του Βαλτασάρ τις λέξεις: Μενέ, Μενέ θεκέλ, ου φαρσίν. Και ότι οι λέξεις είχαν φέρει τον τρόμο στο βασιλέα και σε όλους τους άλλους του συμποσίου και κανείς δεν βρισκότανε να τις εξηγήσει τι εννοούσαν. Αυτά τα άκουσε με προσοχή μεγάλη, ανοίγοντας τα και τα μάτια του τρομαχτικά. Ήτανε το μόνο που μπόρεσε να χαραχθεί στο νου του μαζί με τους κρότους της ρόδας.
Την άλλη βραδιά, άμα εσχόλασε, αντί να πάει στο κρασοπουλειό, διευθύνθηκε στο δωμάτιό του. Είχε συγκάτοικο έναν πατριώτη του, ο οποίος πήγαινε πολύ ενωρίς και κοιμότανε. Την πόρτα ποτέ δεν την έκλειναν και μπήκε ο Φάρμας χωρίς να μεταχειρισθεί κλειδί ή να χτυπήσει. Ο συγκάτοικος ήτανε κει και κοιμότανε. Ένα λυχναράκι έκαιε πάνω στο τραπέζι και φώτιζε ένα ξερό κομμάτι ψωμί και τρεις ελιές σάπιες, βαλμένες αντί σε πιάτο, σ' ένα χαρτί κίτρινο. Μια μύγα, άγνωστο γιατί, ξενυχτούσε, καθότανε πάνω στο ξεροκόμματο του ψωμιού συλλογισμένη. Ο Φάρμας έμεινε αρκετή ώρα συλλογισμένος κι αυτός, έπειτα έφυγε γρήγορα και πήρε το δρόμο του καταστήματος που δούλευε, κοιτάζοντας κάποτε, καθώς πήγαινε, την ημισέληνο, που του φαινότανε σαν χρυσό λαμπερό ψάρι φτερωτό. Το κατάστημα είχε και αυλή πίσω, και απ' εκεί πήγε. Ανέβηκε σε μια ελιά, μια ψωριασμένη ελιά που ήταν απ' έξω, και απ' εκεί ο άνθρωπος της ρόδας και του κρασιού ελαφρός πήδησε στην αυλή. Φύλακας δεν έμενε στο κατάστημα άλλος από ένα σκυλί, αλλ' αυτό πήγε κοντά του, μετά από ένα μικρό γάβγισμα, και του έγλειψε τα χέρια. Μπήκε μέσα από ένα φεγγίτη πόρτας, όπου στήριξε μια μισοσπασμένη σκάλα. Στάθηκε στην κάτω αίθουσα, όπου ήτανε μεγάλα εργαλεία και τα γραφεία του καταστηματάρχη. Εκεί άναψε ένα σπίρτο και, αφού κοίταξε σαν να ζητούσε κάτι στον τοίχο, ανέβηκε σ' ένα εργαλείο και άρχισε να γράφει στον τοίχο με κάρβουνο μια λέξη: "Παραρλάμα."
Ήταν φανταστική η λέξη, του την είχε βγάλει το κρανίο του, αλλά του φαινότανε να λέει κάτι κακό. Έφυγε όπως είχε πάει. Το πρωί, όταν πήγε στην εργασία, επρόσεχε να δει τι θα γίνει για τη λέξη. Και δεν πέρασε πολύ και άκουσε τη φωνή του καταστηματάρχη να φωνάζει: "Τι είναι αυτό εκεί; Ποιος το 'γραψε αυτό;"Η φωνή του καταστηματάρχη ήταν σα φοβισμένη. Όλοι άφησαν τις δουλειές τους και τρέξανε να δουν. "Παραρλάμα!" Η λέξη που βγήκε από το κρανίο του βρισκότανε στα χείλια όλων. Μα ποιος την έγραψε; Επρόβαλε και αυτός το πρόσωπό του από πάνω από τη σκάλα και κοίταξε. Κανείς δεν ημπορούσε να υποπτευθεί αυτόν, και ούτε ακόμα παρατήρησαν ότι δεν έτρεξε και αυτός να δει.Ο αρχιτεχνίτης αυτόν έβαλε να τη σβήσει. Και την έσβησε λέγοντας σιγά σιγά τη λέξη. Τη νύχτα έκανε πάλι το ίδιο. Λαλά τη λέξη δεν την έγραψε τώρα με κάρβουνο, αλλά με χρώμα κόκκινο: "Παραρλάμα."
Το πρωί άλλος θόρυβος. Ο καταστηματάρχης κιτρίνισε πολύ. Ζητούσε τον άνθρωπο, αλλ' έξαφνα φοβήθηκε μη δεν ήταν άνθρωπος. Και όμως είπε δυνατά: "Πρέπει να βρεθεί!"
Η ιδέα πάλι μην κάποιος ήθελε να παίξει, να τον γελωτοποιήσει, τον έκανε έξω φρενών και φώναζε ότι θα τους διώξει όλους. Ο Φάρμας άκουσε τους τεχνίτες να λένε μεταξύ τους, μην φροντίζοντας γι' αυτόν, όπως και για το σκύλο, το φύλακα, ότι φάντασμα θα βγαίνει στο κατάστημα και αυτό θα το έγραφε! Και οι τεχνίτες έμειναν πεισμένοι ότι φάντασμα, δίχως άλλο, βγαίνει τη νύχτα και γράφει αυτή την παράξενη λέξη που κάτι θα σήμαινε στη δική του γλώσσα. Τη νύχτα, ο κύριος του καταστήματος έβαλε φύλακες. Το πρωί δεν υπήρχε η λέξη. Αλλά σε λίγο, καθώς ο καταστηματάρχης έμπαινε, η λέξη ήτανε πάλι στον τοίχο, γραμμένη με τα κόκκινα γράμματά της. Ο Φάρμας είχε βρει την ευκαιρία και την είχε γράψει. Όλοι στο πόδι. Ο καταστηματάρχης ταραγμένος, κίτρινος, ο αρχιτεχνίτης, οι τεχνίτες, όλοι στεκότανε μαρμαρωμένοι εμπρός στα κόκκινα γράμματα, που κάτι θα σήμαιναν κακό μεγάλο.
"Παραρλάμα."
Οι τεχνίτες άρχισαν να ορκίζονται τους μεγαλύτερούς των όρκους, πολλοί έκλαιγαν ότι δεν γνωρίζουν τίποτα, δεν ξέρουν ποιος τα γράφει, αλλά κάποιος, κάποιο... Ήθελαν να πουν φάντασμα, αλλά δεν τολμούσαν... Ο Φάρμας φάνηκε από ψηλά να κοιτάζει. Έπειτα τραβήχτηκε γρήγορα και πήγε κοντά στη ρόδα, κι εκεί κρατώντας το χερούλι της γέλασε, ύστερα από τόσα χρόνια, ένα σιωπηλό γέλιο!...

Augusto Monterroso, Μικροκείμενα

2010-04-13T18:28:00.001+03:00

ΤΟ ΜΑΥΡΟ ΠΡΟΒΑΤΟ

ΣΕ ΜΙΑ ΜΑΚΡΙΝΗ ΧΩΡΑ υπήρξε πριν από πολλά χρόνια ένα μαύρο Πρόβατο.
Πήγε τουφεκισμένο.
Έναν αιώνα μετά, το κοπάδι μετανιώνοντας του ύψωσε ένα άγαλμα ιππέα που πήγαινε πολύ καλά με το πάρκο.
Έτσι, εν συνεχεία, κάθε φορά που εμφανίζονταν μαύρα πρόβατα τα περνούσαν γρήγορα από τα όπλα ώστε οι μέλλουσες γενιές από κανονικά και κοινά πρόβατα να μπορούν να εξασκούνται επίσης στη γλυπτική.

Ο ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΚΟΙΜΗΘΕΙ

ΥΠΗΡΧΕ μια φορά ένας Καθρέφτης του χεριού που όταν έμενε μόνος και κανείς δεν βλεπόταν σ’ αυτόν, ένιωθε άσχημα, σαν να μην υπήρχε, και ίσως είχε δίκιο ∙ αλλά οι άλλοι καθρέφτες τον κορόιδευαν, και όταν τις νύχτες τους φύλαγαν στο ίδιο συρτάρι του μπουντουάρ κοιμούνταν του καλού καιρού ικανοποιημένοι, ξένοι στην ανησυχία του νευρωτικού.

Η ΟΝΕΙΡΕΥΟΜΕΝΗ ΚΑΤΣΑΡΙΔΑ

ΗΤΑΝ μια φορά μια Κατσαρίδα ονομαζόμενη Γρηγόριος Σάμσα που ονειρευόταν πως ήταν μια Κατσαρίδα ονομαζόμενη Φραντς Κάφκα που ονειρευόταν πως ήταν ένας συγγραφέας που έγραφε σχετικά με έναν υπάλληλο ονομαζόμενο Γρηγόριο Σάμσα που ονειρευόταν ότι είναι μια Κατσαρίδα.

Ο ΜΥΘΟΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΚΡΙΤΙΚΟΙ ΤΟΥ

ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ ζούσε πριν πολύ καιρό ένας Μυθολόγος του οποίου οι κρινόμενοι μαζεύτηκαν μια μέρα και τον επισκέφτηκαν για να του παραπονεθούν (προσποιούμενοι χαρούμενα πως δεν μιλούσαν γι αυτούς αλλά για άλλους), με βάση το ότι οι κριτικές του δεν γεννιούνταν από καλή θέληση αλλά από μίσος.
Όταν αυτός συμφώνησε, εκείνοι εξαφανίστηκαν τρέχοντας, όπως τη φορά που ο Τζίτζικας αποφάσισε και είπε στο Μυρμήγκι όλα όσα είχε να του πει.

***
Μετ. Β.Λ.

Ναπολέων Λαπαθιώτης, Tα μαραμένα μάτια

2010-04-13T17:09:00.001+03:00

Oτι είχε γυρίσει ο Λόχος απ' το γυμνάσιο... Mέσ' το μουντό και βαρύ σπίτι που προσωρινά ήταν καμωμένο στρατώνας (πέρα, στα Iππικά, κατά το Πολύγωνο), καθώς έπεφταν τα σκοτάδια του χυνοπωρινού δειλινού που όσο πάαινε και φυλλορροούσε, ανακατωμένα σουρσίματα ποδιών, φτυσιές, φαντάροι όπλα, βλαστήμια, το Σταυρό σου, και πού και πού μίαν αυστηρή τραχεία φωνή λοχία, ένα «Σιωπή» ή ένα «E! Σκασμός» να δεσπόζη μεσ' το πολυτάραχο κι' αποκανωμένο ανθρωπομάζωμα.
Aπ' το πρωί, πηχτά σύγνεφα σκόνης είχαν σκωθεί μπρος στο Πολύγωνο και χορεύανε τρελούς χορούς... Tα βλέπαμε να σεργιανάνε, μουγγά και πελώρια, σα βασιληάδες, ερχόμενα μακρυάθε, απ' τα Mεσόγεια, Kύρος οίδεν από ποιους κάμπους Aττικούς, και να κρύφτουν το γέρμα του ήλιου και τις πορφύρες των βασιλεμάτων με τις βρώμες τους και με τις κιτρινάδες τους. Tα μάτια στραβωνόντουσαν, και τα δόντια γιομίζαν χώματα.
Eίμαστε όλοι κλεισμένοι μεσ' το λόχο - θαρρώ επιφυλακή - και πηγαινοερχόμαστε άλαλοι κι ανίδεοι από θάλαμο σε θάλαμο, κερδισμένοι από το μυστήριο και τη θλίψη της ώρας, ένα χλωμό κοπάδι φυλακισμένοι, χωρίς αιτία, χωρίς οργή, μελαγχολικοί κ' υπάκουοι.
O λοχαγός σκυφτός απάνου σ' ένα σωρό αναφορές, υπόγραφε υπομονετικά και σιωπηλά, μέσ' το σκοτεινιασμένο γραφείο του σιτιστή, ακουμπισμένος απάνου στο πεζούλι του παραθυριού, καμμιά φορά έρριχνε ένα μακρύ βλέμμα κ' επισκοπούσεν όξω, την θολήν ανεμοζάλη...
Oι φαντάροι μασσούσανε τώρα μια φέτα κουραμάνα, όλοι μαζί, διπλωμένοι μεσ' τη σκιά, απάνου σ' τις κουβέρτες ή όρθιοι στις γωνιές, ή πεσμένοι τ' ανάσκελα σα συντριμμένοι...
Eγώ βολτάριζα σ' τη κοριντόρια κι' άκουγα το γοερό ούρλιαγμα του ανέμου, διπλοτυλιγμένος σ' τη μαντύα μου, και νοερά παρακολουθώντας έναν σωρόν αλλόκοτες κι' άρρωστες σκέψεις που μου κυβερνούσαν την ψυχήν, σαν ηδονές και σα βραχνάδες.
Eνας μικρός δεκανέας ήρτε σιμά μου, ψόφιος για κουβέντα, κάτι βαρύ ήταν μέσ' την ψυχή του κι' αυτουνού μα τόρριχνε στ’ αστεία, και σπασμωδικά γελούσε.
- Λοιπόν, συνάδελφε, τι χαμπάρια; Πότε θα υπογραφτή η ειρήνη;
Hταν ένα κοντό, μελαχροινό παιδί, μ' ένα σημάδι σ' το δεξί μάγουλο, κληρωτός, απ' τη Σμύρνη. Oταν χαμογελούσε φέγγανε τα δόντια του, άσπρα και πλατειά, σαν κομπολόι από μαργαριτάρια. Eίχε δεμένο το ένα χέρι με το μαντήλι, δεν ξέρω γιατί...
Tου αποκρίθηκα όσο μπορούσα πιο σύντομα και πάλε αποτραβήχτηκα, ακλουθώντας το νήμα των χαμένων μου ιδεών, και μουρμουρίζοντας ένα ξεχασμένο στίχο του Mαλλαρμέ καν του Bεράρεν, δε θυμάμαι πια...
Tότε... τα είδα!
Tα είδα!...
Ω! ναι, ναι. Δύο βήματα από μένα, εκεί, ξαφνικά, ανάμεσ' απ' τον τρίτο θάλαμο και το μεσαίο διάδρομο, στραμμένα προς τη σκάλα...
Tα μαραμένα μάτια...
(Kυττάζανε μακρυά, μακρυά, σα ζητημένα από το πέρα συλλοϊσμένα, αφαιρεμένα και στυλωτά, καθώς όταν ένα λαμπερό αντικείμενο μας τα καρφώνει σε μίαν υπνωτικήν ακινησία - σαν τραβημμένα από μαγνήτες! τάχα τα σύννεφα της σκόνης - ή μην κάποιο σπιτάκι, μέσ' τα πεύκα, - ή μην ένα χεράκι κοπελλιάς όπου κεντάει;...).
Bαριές τώρα οι σκιές οι βραδινές, σαν πηχτά βαρειά κομμάτια, πλακώναν την στρατώνα. Tη λάμπα ανάψανε μεσ' το γραφείο και κουβεντιάζουνε. O δεκανένας της εβδομάδας ζωσμένος τις μπαλάσκες, υποστηρίζει πως αν η Pωσία, η Aυστρία κ' η Iταλία... (και κείνα είναι λυπημένα, μήτε ακούνε τίποτα παρά τον ίδιο στοχασμό τους κ' είναι λυπημένα, λυπημένα...). Tότες ο λοχαγός αποκρίνεται πως βέβαια κ' έχει δίκηο κατά βάθος, όμως αν εξετάσουμε τις αφορμές και τα αίτια που κτλ., αναγκαστικά πρέπει να παραδεχθούμε πως τα αίτια πως τα αίτια που κτλ. O δεκανέας όμως τον αποκρούει, με όλο τον ανάλογο σεβασμό, και του φέρνει κάποια άλλα επιχειρήματα πιο δυνατά τόσο που ο λοχαγός τα χάνει κάπως, αλλά για να μην υποχωρήσει στον κατώτερό του, αλλάζει θέμα και λέει πως και ο Γκρέυ στη συνέντευξη που έδωσε στους Tάιμς ετόνισε προ παντός ότι, πρέπει η Bουλγαρία κτλ. Στο τελευταίο αυτό συμφωνεί και ο επιλοχίας κουνώντας το κεφάλι του.
(Kαι κείνα είναι λυπημένα, ακουμπιστά στον τοίχο και παραπονεμένα, σα ναν του πέθανε η ζωή, σαν να φυλλορροούνε, σαν ναν τα δέρνει το χυνόπωρο και φυλλορροούνε... Λένε:
«Eίμαστ' εμείς τα Mαραμένα Mάτια, κ' είμαστε λυπημένα λυπημένα! Nοσταλγούμε: Tο πλιο θαμό σπιτάκι που η μάννα μύρεται κ' η αδελφούλα είναι κλαημένη, κι ο πατέρας που είναι τος; K' είμαστε λυπημένα, λυπημένα, σα παιδιάκια λυπημένα.
Kαι φοβόμαστε ω φοβόμαστε...».
Aυτά λέγανε τα Mάτια - τα μάτια ενός σαλπιχτή, παλληκάρι μελαμψό και μελαγχολικό, ακουμπισμένο στην πόρτα...).
K' η χοντρή διαπεραστική φωνή του επιλοχία:
Mαρς!...
- Aνδρεεεες... Kλίνατ' επί δεεε-ξιά... Eμπροοός!

*********

Υ.Γ. Τιμή στο Θωμά Γκόρπα, και στη συλλογή του
«Περιπετειώδες κοινωνικό και μαύρο νεοελληνικό αφήγημα»,

Μάριος Χάκκας, ο Μπιντές

2010-04-12T01:16:00.000+03:00

Είχαμε φαγωθεί μέσα μας χωρίς να το πάρουμε είδηση. Εκείνη η λουξ τουαλέτα με τον ιππόκαμπο στα πλακάκια οικόσημο, μια πάπια και γύρω παπάκια, κύκνους και παραδείσια ψάρια, νιπτήρα, λεκάνη, μπανιέρα, μπιντές, παραμπιντές, όλα απαστράπτοντα, είχανε παίξει το ρόλο τους ύπουλα, σκάψανε μέσα βαθιά μας τερμίτες, όπως το σαράκι το ξύλο, και τώρα νιώθαμε κούφιοι. Θυμάμαι όταν ήρθα από την επαρχία για πρώτη φορά στην Αθήνα και νοίκιασα ένα δωμάτιο χωρίς καμπινέ. Υπήρχε βέβαια ένας πρόχειρος καμπινές στην αυλή, αλλά έπρεπε να κατέβεις μια κατασκότεινη ξύλινη σκάλα που έτριζε και σήκωνε τον κόσμο στο πόδι. 'Ενα βράδυ που έβρεχε και μ' έπιασε κόψιμο, τα 'κανα σε μια εφημερίδα, κι αφού τα πακετάρισα ωραία, ως και κορδελάκι με φιόγκο τους έβαλα, πηγαίνοντας πρωί πρωί στη δουλειά, τ' άφησα στη μέση του δρόμου. Θα θυμόσαστε βέβαια πόσα τέτοια πακέτα συναντούσατε τότε στους δρόμους. Μερικοί τα κλοτσούσαν για να μαντέψουν το περιεχόμενο. Λέγεται πως κάποιος το πήγε στην αστυνομία χωρίς να τ' ανοίξει και ζήταγε εύρετρα. Ε, ένα τέτοιο πακέτο έφτιαξα κάποτε κι εγώ, κι ακόμη τώρα που το θυμάμαι μετά τόσα χρόνια μου έρχονται γέλια. Εκείνο τον καιρό ήμουν ένας κεφάτος άνθρωπος με λίγες ανάγκες. Ξυριζόμουν μόνο δυο φορές τη βδομάδα, όποτε είχα ραντεβού στο βουναλάκι με μια κοπέλα, που όλο βιαζόταν να γυρίσει στο σπίτι. 'Ολο σκαστή ήταν κι είχε αυστηρό αδερφό, νοοτροπία σισιλιάνου. Την παντρεύτηκα κι εγώ. Τι να έκανα; Παρά να τρώει μπερντάχι κάθε φορά που αργούσε. 'Αλλωστε, αυτός είναι ο προορισμός του ανθρώπου, έτσι τουλάχιστον λέγεται. Πάντως, μ' αυτά και μ' αυτά, βρέθηκα μ' όλα τα κουμπιά μου γερά, είναι κι αυτό ένα όφελος, είναι κι αυτό μια ασφάλεια. Τι σιδερωμένα πουκάμισα τον πρώτο καιρό, τι καθαρές αλλαξές, γυαλισμένα παπούτσια, στο καντίνι που λένε. Είχε και δικό της σπιτάκι, ένα μόνο δωμάτιο, αλλά μεγάλη αυλή, και σιγά σιγά με τις οικονομίες μας, χτίσαμε κουζίνα κι άλλα δωμάτια. Γενικά προοδέψαμε. Πήραμε ψυγείο, πλυντήριο κι η ζωή γινόταν όλο και πιο άνετη. Μόνο στον καμπινέ καθυστερήσαμε. Στο βάθος της αυλής μέσα σε μια παραγκούλα ήταν μια τούρκικη λεκάνη που με ανάγκαζε κάθε πρωί να κάθομαι στο κότσι, αν κι αυτό ήταν μια καλή άσκηση όπως δε συνήθιζα να κάνω γυμναστική. Στην παραγκούλα υπήρχε κι ένα τενεκεδένιο βρυσάκι που το γέμιζα κάθε πρωί και πλενόμουν. Μπάνιο στη σκάφη. Το Σαββατόβραδο άρχιζε η περιπέτεια. Μ' έχωνε η γυναίκα στη σκάφη κι έτριβε μέχρι γδάρσιμο. Ας είναι. Συνέχιζα να προοδεύω. Βοηθός λογιστού ακόμα ξεχρέωνα την κρεβατοκάμαρα, βαρύ έπιπλο με κομοδινάκια κι απάνω αμπαζούρ, σιέλ στο δικό μου, ροζ στης κυράς. 'Επειτα έγινα κανονικός λογιστής, τότε που πήραμε κι εκείνο το οικοπεδάκι με δόσεις. Φυτέψαμε μάλιστα και δυο τρία δέντρα που πήγαινα στις αρχές, μετά από επιμονή της γυναίκας μου, κάθε Κυριακή και τα πότιζα. Κατόπιν ξεράθηκαν κι αυτά, πολλές οι δουλειές, αρχιλογιστής πια, γερός ο μιστός και σε λίγα χρόνια ήταν το σπίτι κομπλέ, πλην τουαλέτας. 'Εμενε σαν επιστέγασμα μιας προσπάθειας είκοσι χρόνων. "Κάποτε θα 'ρθει και της τουαλέτας η ώρα", έλεγα στη γυναίκα μου που με γκρίνιαζε πάντα, παραπονιόταν πως έρχεται κανένας επισκέπτης, θέλει να πάει προς νερού του και πέφτουν τα μούτρα της. Κι άλλωστε, τι ήταν πια ο καμπινές εδώ που φτάσαμε; Η ουρά του γαϊδάρου. Κι όπως όλα τα πράγματα που σιάχνονται μια φορά στη ζωή μας βάζομε τα δυνατά μας να γίνουν όσο πιο πολύ μερακλίδικα, έτσι και στην τουαλέτα πήρα όλα τα μέτρα μου για να σιάξω κάτι το ωραίον: 'Εβαλα πλακάκια πανάκριβα που σχημάτιζαν ένα παράξενο σύνολο με παραστάσεις διάφορες έτσι που να νιώθω ευχάριστα σε τούτο το χώρο, όλα τ' απαραίτητα είδη υγιεινής, φυσικά και μπιντέ. Τ' άλλα είδη δε με πειράξανε. Κομμάτια να γίνει. 'Εχουν μια χρησιμότητα κι ύστερα στην ηλικία που βρισκόμαστε τώρα ας απολαύσουμε και μεις κάτι. Μόνο ο μπιντές μού την έδωσε και πήρε μπάλα και τ' άλλα. Ο μπιντές. Γιατί, όπως είμαι δυσκοίλιος και τον είχα μπροστά μου για ώρα, μου φάνηκε να με κοροϊδεύει με κείνο το μακρουλό πρόσωπό του, το 'να μάτι μπλε τ' άλλο κόκκινο, τριγωνικά πάνω στο μέτωπο και πεταμένα ίδια βατράχου, το στόμα του καταβόθρα που ρουφούσε τα πάντα με κείνο τον ξαφνικό ρόγχο τελειώνοντας το νερό, σα να μουρμούριζε: Είδες πώς σε κατάντησα; Θυμάσαι όταν πρωτόρθες από το χωριό τι λεβέντης που ήσουνα; Πώς έμπλεξες, κακομοίρη μου, έτσι, μια ζωή - ένα σπίτι; Εγώ είμαι το βραβείο μετά από είκοσι χρόνια δουλειά. Για να πλένεσαι από κάτω. Είδες που σε έφερα; Με είχανε βάλει στο ζυγό είκοσι ολόκληρα χρόνια με τη θέλησή μου (αυτό είναι το χειρότερο), για να καταλήξω εδώ μπροστά σε μια σειρά άχρηστα πράγματα, κατά τη γνώμη μου, ή που κι αν είναι χρήσιμα, π' ανάθεμά τα, δεν αξίζουν όσο αυτή η υπόθεση που λέγεται ζωή και νιάτα. Τα καλύτερα χρόνια τα σπατάλησα σαν το μερμήγκι κουβαλώντας και σιάχνοντας αυτό το κολόσπιτο, οικοδομώντας τελικά αυτόν τον μπιντέ, είκοσι χρόνια μου κατάπιε η καταβόθρα του, κι εγώ τώρα έχω μείνει στιμμένο λεμόνι, σταφιδιασμένο πρόσωπο, για ένα μπιντέ. Με τέτοιες σκέψεις τράβηξα το καζανάκι και μετά πήγα στο παράθυρο ν' αναπνεύσω λιγάκι, ν' ακούσω τον ήχο της πόλης. Από παντού ερχόταν ένας παράξενος θόρυβος. Δεν ήταν ο γνωστός θόρυβος απ' τ' αυτοκίνητα. 'Αλλου είδους αυτός: 'Ενα επίμονο πλατς-πλατς σκέπαζε κάθε άλλη βοή. 'Εστησα το αυτί και κατάλαβα. 'Ολο το λεκανοπέδιο της Αττικής είχε μεταβληθεί σ' ένα απέραντο μπιντέ κι είχαμε καθίσει όλοι επάνω και πλενόμασταν, πλενόμασταν, πλενόμασταν, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες καζανάκια χύνοντας καταρράκτες νερού, χαιρετούσαν την πρόοδό μας.

Η Μαρία του Λιμανιού, της Ρέντον

2010-04-11T23:23:00.000+03:00

Ήταν εκείνο το πρωί προς μεσημέρι στη Δραπετσώνα, στην αφετηρία του τρόλεϊ για Πειραιά. Καθόταν σε μια από τις μπροστινές θέσεις, τις μονές και κοίταζε έξω απ΄το παράθυρο.

Τρία (ή τέσσερα ήταν;) παιδιά μαυριδερά κάθονταν σε ένα παγκάκι, γελούσαν κι άφηναν τα ποδάρια τους να κρέμονται. Το βλέμμα της ακολουθούσε τα ποδάρια τους μπρος πίσω την ώρα που ο νους της έτρεχε αλλού.

Ήταν τρία λεπτά πριν, δυο στάσεις πριν το τέρμα, που άναψε τσιγάρο. Είδε όμως από μακριά το τρόλεϊ να ‘ρχεται, έβγαλε το τσιγάρο απ΄το στόμα, το ‘ριξε πάλι όπως όπως στο πακέτο.

Μέσα στο τρόλεϊ πια, ήρθε ο απολογισμός των συνεπειών:
1. που θα μύριζε τώρα το τσιγάρο απ’ το άναμμα,
2. που θα πήρε η μυρωδιά και τ’ άλλα τσιγάρα του πακέτου. «Τσιγάρα καπνιστά», ελάχιστα ωστόσο τη διασκέδασε η ιδέα κι ακόμα λιγότερο η πιθανότητα
3. κάποιος να της ζητούσε απ΄τα τσιγάρα της, κι εκείνη να του έδινε, εκ παραδρομής, το σαλιωμένο.

Αν είχε περπατήσει απλώς μέχρι την αφετηρία, όπως είχε προγραμματίσει, αντί να σταματήσει το τρόλεϊ στο δρόμο του, θα είχε αποφύγει μια πραγματικά άβολη κατάσταση. Αλλά Τα πράγματα δε γίνονται ποτέ όπως τα προγραμματίζεις
άρπαξε με ευκολία το κλισέ στον αέρα. Τα αντανακλαστικά της όλο και βελτιώνονταν.

Τον ειρμό της έκοψε η Μαρία που ήρθε και κάθισε ακριβώς μπροστά της.

Δε θα μπορούσε να είχε καθίσει πουθενά αλλού, παρότι το τρόλεϊ ήταν άδειο ακόμα.
Ανέδιδε ολόκληρη καπνίλα, σαν αρνητικό αποσμητικού χώρου. Σαν τις τσιγγάνες που κάθονται γύρω απ΄τη φωτιά, και φοράνε φούστες, τη μια πάνω απ’την άλλη. Και στριμώχνονται έξω από τις εντατικές των δημόσιων νοσοκομείων, και, κάθε φορά που μια απ΄τις νυφάδες τους ζητά νερό, σηκώνουν τη μια φούστα, μετά την άλλη, μετά την παράλλη, μέχρι να βρουν το πορτοφολάκι τυλιγμένο στη ζώνη, ίσα πάνω απ΄το μεσοφόρι, να βρουν τα πενήντα λεπτά για το εμφιαλωμένο, κι οι γύρω κρατάν τη μύτη τους από την καπνίλα που ξερνά το φουστομάνι. Έτσι ακριβώς.

Τα παιδιά φώναξαν τη Μαρία με το όνομά της - εξ’ού κι έμαθε ότι τη λέγανε Μαρία κι όχι Κατερίνα ή Ευτέρπη ή κάτι λιγότερο συμβατό με το σουλούπι της - «Μαρία!» φώναξαν κι αυτή έλαμψε ολόκληρη κι είχε μάτια σαν ροφού, μαλλιά μαύρα - καφέ σα δίχτυα που τα ‘χε ξεράνει ο ήλιος, πιασμένα με λαστιχάκι προς τα πίσω. Είχε κι εκδορές στους ώμους, μπορεί να ‘ταν και ψώρα, μπορεί και να ‘τανε πληγές από αγκίστρι, σα να την ψάρεψαν από κάποιον βαλτότοπο, μπορεί κι απ’ το λιμάνι.

Κόρη του ποταμού ήταν, λέγανε γι’ αυτήν. Σαν την είδε το κατάλαβε γιατί, μάτια είχε σα ροφού εξογκωμένα, τα μαλλιά της δίχτυα μπερδεμένα, δέρμα διάφανο, από κάτω έτρεχαν ποτάμια.

Πατέρα είχε ψαρά και μάνα νύμφη. Ήταν τα βράδια του Αυγούστου που έβγαιναν απ’ το ποτάμι οι νύμφες, σμήνη. Έξω απ΄τις καλύβες των ψαράδων παραφύλαγαν, να βγουν οι πιο νεαροί, οι πιο ωραίοι, για να τους σύρουν πίσω από τις καλαμιές. Να πάρουν στο ποτάμι τις ψυχές τους φυλακτά με το ξημέρωμα.

Η μάνα της βγήκε μια φορά κι αυτή, μα δεν της τα χανε καλά εξηγήσει. Τον δικό της τον ψαρά τον ερωτεύτηκε κι έμεινε μαζί του. Του έκανε κορίτσι, εκείνη. Κι έγινε το κακό μετά. Θα ‘ταν οι μάνες που ολοφύρονταν τα πρωινά στις καλαμιές, οι διαβολονύμφες έτρωγαν τα παλικάρια τους, κι έπρεπε κάποια να πληρώσει. Μπορεί και όχι. Κανείς δεν έμαθε ποτέ πώς χάθηκε η νύμφη του μια μέρα, κι έμεινε ο ψαράς τρελός να βλέπει τα νερά.

Σαν έλεγε πως θα την πάρει την μικρή, μες στους καφενέδες, γύριζαν όλοι το κεφάλι τους αλλού και χασκογέλαγαν. Άνθρωπος της πόλης ήταν και πού τα ξερε. Στα χέρια τους μεγάλωσε, κόρη χωρίς μάνα και με τρελό πατέρα, πάνω της ξαλάφρωναν τη ζήση τους, σάλια, ζουμιά και κανά χέλι ή πέστροφα για το ευχαριστώ. Ας την έπαιρνε κι ας πήγαιναν καλλιά τους, το ποτάμι είχε ξεραθεί από καιρό και τα βατράχια είχαν σιωπήσει.

«Μαρία!!! Πού πας; Φεύγεις;», φώναξε ο μικρούλης που φαινόταν πιο ζωηρός.
«Αϊ», απάντησε η Μαρία γέρνοντας ορθή στο ανοιχτό παράθυρο.

Δεν είχε εξαρχής καμία αμφιβολία ότι το φαφούτικο πράγμα που βρωμούσε κι εκστόμιζε ασυναρτησίες θα ερχόταν να καθίσει μπροστά της στο τρόλεϊ – ήταν από τα πράγματα που γίνονται μοιραία. Ήταν επιπλέον σίγουρη πως όταν το τρόλεϊ απομακρυνόταν λίγο, και τα παιδάκια θα ήταν εκτός οπτικού πεδίου, ο επόμενος στόχος του «πράγματος» θα ήταν αυτή η ίδια. Το ήξερε. Με την αγωνία της επικείμενης παγίδευσης έφερε στο μυαλό της το «πράγμα» να την κοιτάζει με εκείνα τα εξογκωμένα μάτια, εκείνη, υπνωτισμένη - από φιλότιμο - να μη μπορεί να αποστρέψει το βλέμμα, το φρικαλέο στόμα να ανοίγει διάπλατο, την κολλώδη γλώσσα να εκτοξεύεται σα σαΐτα, να την κεντρίζει, να τη μουδιάζει στη θέση της, κι όλα αυτά τα παιδαριώδη, έως και γελοία, για έναν απλό λόγο:
για να την εξαναγκάσει να ασχοληθεί μαζί της.

Oh look at all the lonely people,

Oh look at all the lonely people,

αλλά όχι. Δεν είναι όλα Beatles κι εν-συ-ναί-σθη-ση, όχι, έχει κι αυτή δικαιώματα, το δικαίωμα να κάθεται απερίσπαστη και να απολαμβάνει τη διαδρομή της και να αναλογίζεται το τσιγάρο της που δεν το έσβησε καλά. Έχει κι αυτή δικαιώματα στη ζωή. Βίδωσε το κεφάλι της δεξιά, να βλέπει μια ταμπέλα που έγραφε για ανεγέρσεις οικοδομών, παίρνοντας την απόφαση, να μην ασχοληθεί με το «πράγμα» ούτε δευτερόλεπτο παραπάνω. Τέρμα και τελείωσε.

Στο γάμο τους δεν πάτησε κανείς. Την έφερε στο σπίτι του στην πόλη, μόνοι ξανά περάσαν το κατώφλι - και βαριανάσαινε από την ευτυχία αυτός, όσο μπορούσε πιο διακριτικά. Το γαμήλιο κουβερλί διακοσμημένο με κόκκινα φύκια Σαργασσών, η γυάλα της, ειδική παραγγελία και με εσωτερικό φωτισμό, στο κέντρο του δωματίου συλλογών. Φρέσκο νερό ήθελε μόνο, και δυο παπάκια πλαστικά. Το πείραμα σφιγγόταν στην αγκαλιά του - πού και πού τρεμόπαιζε τα μάτια.

Ήρεμα και με ασφάλεια κυλούσε η ζωή τους. Τα βράδια που γυρνούσε απ΄τη δουλειά, του έφερνε τις παντόφλες του και του σερβίριζε το δείπνο. Η ώρα του χωνευτικού, η ώρα που έφερνε γυροβολιές μέσα στη γυάλα της, ήταν η πιο κατάλληλη για να της διηγηθεί τα νέα της ημέρας, συλ-λα-βι-στά για να τον καταλαβαίνει. Ήθελε η διαδικασία ιδιαίτερη γλυκύτητα, γιατί με το παραμικρό φάλτσο, την παραμικρή αλλαγή τόνου και ρυθμού, εκείνη αντάριαζε τα νερά και το χαλί μουσκεύονταν.

Ήταν Κυριακή, άδειοι σχεδόν οι δρόμοι, το τρόλεϊ πήγαινε αβίαστα, γλυκά θα έλεγε κανείς. Το κεφάλι το είχε σταθερά δεξιά, ακουμπούσε λιγάκι το μέτωπο στο τζάμι, είχε ήλιο.

Η άλλη γύρναγε κάπου κάπου και την κοίταζε πάνω από τον ώμο της. Την έπιανε με την άκρη του ματιού, αλλά αρνιόταν να γυρίσει το κεφάλι και να την κοιτάξει καταπρόσωπο.

Το μισοσβησμένο της τσιγάρο, μια φορά, αδύνατο να το επαναφέρει στη σκέψη της.

Και γίνονταν οι συλλαβές όλο και πιο μακρόσυρτες, μετά βουβές, σαν κάτι να τις στόμωνε, ίσως τα χρόνια που περνούσαν. Και κάτι να λείπει τελικά, ένα κοινό ή μια τραγωδία, κάτι που να κόβει μια ιστορία σαν μαχαίρι. Η φαντασία του τα ‘φταιγε και ο ρομαντισμός και τα μεγάλα λόγια, πόσοι ευφημισμοί ικανοί αυτή του τη σκληρότητα να περιγράψουν, πώς άντεξε άραγε, σκεφτόταν τώρα, να φυλακίσει μια ποταμίσια κόρη σε μια γυάλα;

όταν δεν τη μισούσε, όταν δεν τον έπνιγε η δυσωδία των λιμνάζοντων νερών, «μη με περιμένεις για φαϊ, θ’ αργήσω», κάτω απ΄το δέρμα της - εκείνη άραγε πώς να ‘νιωθε; τα γουργουρητά της ν΄αποκρυπτογραφήσει αδύνατο - όταν δεν πλατσούριζε τυφλός κι απελπισμένος και προσευχόταν και περίμενε, την ετυμηγορία των περιστάσεων και της ζωής, αφού μονάχος του ν’ αποφασίσει δεν μπορούσε.

Ήταν λίγο ειρωνεία η ιστορία αυτή, είχε και την πλάκα της. Είχε να το εξασκήσει καιρό το σπορ, έλεγε πως είχε πια ξεμάθει. Με όλους αυτούς τους ξένους, ή και γνωστούς, ανθρώπους που ζούσανε μαζί της, ή έκλεβε ένα βλέμμα τους σε κάποιο λεωφορείο, ήταν μια κάποια πρόκληση. Η Μαρία πάλι ήρθε και της στήθηκε μονάχη της. Ήξερε τι έκανε. Ήξερε ότι ήταν γλιστερή και πονεμένη κι εύθραυστη, κι ότι με γυμνό χέρι ή βλέμμα δε θα την άγγιζε κανείς.

Μια νύχτα έστριψε στην πόρτα το κλειδί και είπε «καλησπέρα». Δεν του απάντησε κανείς.

Βλέποντας τη γυάλα άδεια, με ένα φύκι να στροβιλίζεται κάπως ειρωνικά, κατάλαβε. Το μόνο που απόμενε να κάνει ήταν την αδειάσει απ΄το νερό. Καθώς στράγγιζε τη γυάλα από τα τελευταία απόνερα, απόμεινε άδεια και η καρδιά του και ξύπνησε με ξαφνική οξύτητα ο πόνος, πού να γυρνούσε τώρα η καλή του ολομόναχη, το ποτάμι είχε ξεραθεί από καιρό, άλλο υγρό ν’ απαλύνει τον πόνο δεν υπήρχε, πέρα από τα δάκρυα.

Στο λιμάνι του Πειραιά…

Πέρναγε το τρόλεϊ απ΄το λιμάνι και η Μαρία χτύπησε στάση να κατέβει. Μόνο όταν βγήκε πια έξω άφησε τον σβέρκο της να ανασάνει, η Μαρία την κοίταζε ακόμα, την κοίταξε κι αυτή πίσω απ΄το τζάμι, μάλιστα της χαμογέλασε. Χαμογελούσε ακόμα, κι όταν δεν την έβλεπε πια.

«Θα σε φτιάξω, Μαρία.
Ούτε για τα δόντια που σου λείπουν θα γράψω, ούτε για τα σαντάλια σου που σέρνεις, ούτε ότι είσαι ηλίθια σα βλίτο θα πω.
Θα σου δώσω πατέρα ψαρά και μάνα νύμφη. Κόρη του ποταμού, παιδί μεγάλου έρωτα. Μετά πάλι θα σε φυλακίσω από έρωτα στην πόλη. Και θα σε φαντάζονται όμορφη, βουβή και τραγική, όπως σου πρέπει κι όπως είσαι.

Πώς θα μπορούσα εγώ να σε χαλάσω. Εγώ είμαι εσύ κι εσύ είσαι εγώ.».

Χάρηκε που υπάρχουν τόσο α σ φ α λ ε ί ς τρόποι για ν’ αγαπάει κανείς.

Η πηγή εδώ

Τα μολυσμένα μου φεγγάρια, από την Τζίνα Μουκριώτη

2010-04-11T23:14:00.001+03:00

Τα μολυσμένα μου φεγγάρια που σε οθόνες αναρτώνται, μαζί δεν τα 'δαμε. Άργησες. Και να οδηγείς δε γνώριζες ώστε να πέσει μια στιγμή άστρο ευχής ή αστραπή σ' ένα παρμπρίζ, όρθια χορεύοντας να με κρατήσεις εσύ χτυπώντας παλαμάκια. Μα οι δρόμοι μας, δες, μπλέχθηκαν με την κληρονομιά της ώχρας μνήμης, κουβάρι κόμποι στο λαιμό, σα σε θυμάμαι έτσι αργά μα και θολά, εξώπορτα ν' ανοίγεις σ' έναν αέρα που άλλοτε σφυρίζει κι άλλοτε πώς γελά τ' αυτιά μου με τ' αλαφρά του βήματα θλιμμένα κάτω απ' τα δικά σου. Και να 'μαι τώρα εδώ, με μια μου νύχτα απέναντι στα άγνωστα τα μάτια το γνώριμό σου βλέμμα να θυμάμαι, γαλάζιο να ίπταται της γης με το ρυθμό του μπουζουκιού κι έναν Ζαμπέτα δίπλα να σου χαμογελάει. Ύστερα παύση, τριών λεπτών σιωπή. Γιατί στο ραντεβού σου άργησες να πας κι όλο σ' αλάφραιναν τα λόγια για το πατριωτάκι που 'μελλε να πουλά τυπώματα ψυχής, γνώσης τριών θανάτων για έναν βίο. Κι όλα τ' απώθησα στο πίσω μέρος του μυαλού και δε θυμάμαι απόψε άλλο τίποτα, έτσι να λέω θέλω, εικόνες σκόρπιες και λόγια παραγγελιές κοφτές. Άργησες. Πολύ. Λάβες απάτητες, πατέρα. Που πέτρωσαν τα παιδικά παιχνίδια και τα τραγούδια μέσα στην καρδιά. Κι έχω δυο μάτια άγνωστα που πρίγκιπες των κρίνων να δουν πώς περιμένουν... Μα 'γω τιτλοφορούμαι πόνος δοκιμασμένος χαράσσοντας λευκό γυαλί ψυχής με τη λεπίδα κρυμμένη στη σπασμένη μου φτερούγα. Αργά και σταθερά. Κι ότι φωνή μου κάθιδρη ξυπνά απ' όνειρο νυχτερινό, αργά και σταθερά απόψε θα χαράσσω... Κι ας μην παλεύεται, πατέρα...

Η πηγή εδώ

Κάτοπτρον, από την Ουδέν

2010-04-11T23:09:00.000+03:00

Μη με καθυστερείς, βιάζομαι, πρέπει να ψάξω. Τον έπιασε πάλι η παραξενιά. Ούτε κι αυτός ξέρει τι θέλει. Πρώτα φαγώθηκε, να κρυφτούμε και να κρυφτούμε. Γιατί, λέει, θέλει εγώ μόνο να τον βρίσκω και για να τον βρω εγώ, πρέπει να τον χάσουν όλοι οι άλλοι. Όχι ότι πολυκατάλαβα, αλλά του έκανα το χατίρι. Έτσι νοιώθεις, έτσι θα κάνουμε. Και βρήκαμε κρυψώνα ωραιότατη για τους δυο μας. Και πάνω που κρυφτήκαμε κι οργανώναμε τη ζωή μας εκεί, κι έτσι χαμένοι απ’ όλους βρίσκαμε ο ένας τον άλλον, να σου τον πάλι. Και καλά του λείπει κάτι και νοιώθει ξεκομμένος και που δεν το περίμενε ότι θα του λείπουν οι άλλοι και που θέλει να πει καμιά κουβέντα, άνθρωποι είμαστε, βρε αδελφέ, και το χάδι το ‘χουμε ανάγκη και τον καλό το λόγο και πως δε χάλασε δα κι ο κόσμος αν προσεκτικά πάντα, επιλεκτικά πάντα, αρχίσουμε να βγαίνουμε στο φως, και και και. Μουρμούρα και των γονέων. Έτσι νοιώθεις, έτσι θα κάνουμε, υποχώρησα πάλι εγώ. Και αρχίζω τις διασυνδέσεις. Τη βλέπετε εκείνην την κρυψώνα; Ε, εμείς κρυβόμαστε εκεί. Περάστε να πιούμε ένα κρασί ν’ ανταλλάξουμε απόψεις. Και κει που άρχισαν οι άνθρωποι να έρχονται ευγενέστατοι με τα σοκολατάκια τους και με τα καλούδια τους κι αρχίσαμε να γνωριζόμαστε μαζί τους, να σου τον πάλι. Που φοβάται και που ξανοιχτήκαμε πολύ και που τη μάθανε την κρυψώνα μας πολλοί και που χάσαμε το μέτρο και που εκτιθέμεθα ανεπανορθώτως και και και. Και να ξανακρυφτούμε, καταλήγει. Ακούς εσύ; Κάθε λογικός άνθρωπος θα τον έστελνε στο διάολο, μα δεν μπορώ. Παιδεύεται το βλέπω. Μια κρυφτό, μια φτου ξελευτερία. Μεγάλωσε και ακόμη να αποφασίσει τι θέλει και τι δε θέλει. Και κείνο το φοβερό φοβάμαι, πού το βάζεις; Με διαλύει να το ακούω. Γι’ αυτό σου λέω. Βιάζομαι να φύγω, να ψάξω. Για νέα κρυψώνα.

Η πηγή εδώ

Αποχαιρετιστήριο, του Χ2

2010-04-11T23:06:00.000+03:00

Πρέπει να κάνουμε υπακοή, πλήθος τραγούδια να αντιγράψουμε μέχρι να αντέξουμε τα λόγια που έχουμε ανάγκη. Περιπολία η νοσταλγία σήμερα για όσους δεν γίνεται να συναντήσεις πάλι. Στα πέντε του, καμένο από τις ακτινοβολίες και τα χημικά. Τα χρόνια υπολογίζεις με τους δισταγμούς, σαράντα τόσα χρόνια περπατώ σα φάντασμα, μου λες, σαρανταλείτουργο. Ο ένας γιος πήγε από ναρκωτικά, και για τον ζωντανό αγώνας η απεξάρτηση. Κάποτε εργάστηκα ως αγροφύλακας στην περιοχή των Εσπερίδων, με βάρδια το βράδυ. "Τι αμαρτίες πρόλαβε να πληρώσει" και "τουλάχιστον ησύχασε", φράσεις κλισέ των πρόωρων θανάτων. Φεύγοντας το ξημέρωμα γκάζωνα ξαφνικά δίπλα στους πορτοκαλαιώνες, φαίνονταν τόσο όμοια με πέλαγος τα χτήματα, και κύματα τα οργωμένα αυλάκια, λίγο πριν τη διασταύρωση φρενάροντας. Δεν είναι το τέλος. Το χειρότερο είναι η καθημερινή ξεφτίλα και ο φόβος. Κάθε αύριο αποφασίζω πως θα περάσω, για να σε πάω βόλτα στην παραλιακή, μακριά από το θόρυβο των νοικοκυριών, σ' ένα αμάξι θερμοκήπιο φυτρώνουν μόνο βαριά λαϊκά και έρωτες, να γίνουμε επιτέλους ο ένας για τον άλλο μια όμορφη ανάμνηση. Λες και κοιτάζεις την απέναντι ακτή τη νύχτα φωτισμένη στέκουν οι άνθρωποι που αγαπάμε δίπλα μας. Είδα παιδιά να μένουν ορφανά στον άλλο κόσμο, όπως ο ποιητής λέγεται ποιητής από τους αναγνώστες του, όπως κι εμείς για όσους φύγανε είμαστε κιόλας πεθαμένοι. "Πέντε", φωνάζει ο σκοπός. "Τέσσερα", απαντάει η περίπολος. "Σαράκι". Λέξεις μου, θάλασσα δίχως ήχο.

Η πηγή εδώ

Giving up the role of pretender , από το Χνούδι

2010-04-11T23:02:00.000+03:00

Ηχητική επένδυση δύο σκύλοι που κλαίνε. "Ο χρόνος είναι ο χειρότερος γιατρός, σε καίει, σε σκορπάει και σε..." Θολές εικόνες στο υποσυνείδητο. Έτσι στα καλά καθούμενα. Να σας δω ρε τσογλάνια στα τριάντα πέντε σας φώναζε τότε ο φίλος μας πίσω από την μπάρα και μας βομβάρδιζε ανελέητα με μπουκάλια μπύρας και Rainbow σε απάνθρωπες δόσεις. Αυτό θα το ακούς και κάτω από το χώμα εσύ γλυκιά μου έλεγε κάθε φορά που του ζήταγα να το βάλει . I surrender to your heartbeat λέει ,του απαντούσα. Δεν λέει σκέτο i surrender. Σκέτο ποτέ, βάλε να πιούμε. Ακόμα περιμένει εκεί να μας συναντήσει στα πενήντα μας , ίσως τα καταφέρει να προλάβει, ίσως τα καταφέρουμε να προλάβουμε. Κι ύστερα πάλι έξω στους δρόμους, μη προβλέψιμοι άρα επικίνδυνοι, χειμώνα νόμιζα θα φύγεις μα με ξεγέλασες, καλά τα πήγες, καλά τα πήγαμε μωρό μου. Χρόνια ζωσμένοι με εκρηκτικά, εγώ, εσύ , πυροτεχνήματα, κορναρίσματα, παράξενες μουσικές στα μπαρ, άλλοι πάνε, άλλοι έρχονται , άλλοι φτύνουν αίμα, επινίκια συχαρίκια, επινίκιες αναπνοές κοινού αέρα πίσω από τις βαριές πύλες της ζωής μας. Εκατό κάμψεις, χίλιες κάμψεις, ένα εκατομμύριο κάμψεις. Nα κοντεύω να σου σπάσω το μπράτσο από την αγωνία μου, βάστα γερά μαλάκα μου να φωνάζεις, εκείνη την πρώτη φτυαριά την ακούω ακόμα, βάστα γερά μαλάκα μου. Στην ταράτσα της απέναντι οικοδομής darlin now won't you be tender, μόνο εδώ χωράμε στ'ορκίζομαι, μόνο εδώ, ο αέρας να ανοίγει στα δύο εμένα, ο αέρας να ανοίγει στα δύο το παλτό σου κι εκείνο να μοιάζει με έλικα, κάπως έτσι θα την κάνεις μια μέρα, παρέα με τα φοβισμένα μάτια σου και το δυσβάσταχτο βάρος τους, κανείς δεν αναλαμβάνει το κόστος μεταφορά τους, κανείς δεν τα δένει στη σχάρα του και για το πορτ μπαγκάζ ούτε λόγος. Εκατοντάδες, χιλιάδες, αμέτρητες κεραίες. Kοιταξέ μας τώρα. Εμένα, εσένα, αχόρταγες δαγκωματιές μεταξύ αδέσποτων . Τι κάνουμε εδώ; Λέγε. Tι κάνουμε; Mα αλήθεια δεν βλέπεις; Πως γίνεται να μην βλέπεις τι κάνουμε; Ότι δεν καταλαβαίνουμε κάνουμε.

Η πηγή εδώ

Σεφέρ τασί, του Πετεφρή

2010-04-11T22:51:00.000+03:00

Η γιαγιά μου η Αφέντρα από τα Διακονα της Αργυρούπολης του Πόντου, το γένος Ευσταθιάδη, είχε τρείς γιούς και γέννησε αρκετές κόρες που πέθαναν μικρές και κανένας δεν θυμόταν.Μετά τον Παπάγο βάρυνε και έπαθε, όπως το έλεγαν τότε, συμφόρηση. Εμενε με τον θείο μου τον Πέτρο. Κατάκοιτη. Της πήγαινα φαγητό με ένα σεφέρ τασί κάθε μέρα του καλοκαιριού του 1956. Μόλις με έβλεπε, μου μιλούσε στα ποντιακά. Δεν καταλάβαινα γρύ, οπότε θύμωνε, πάλι στα ποντιακά. Το έφερε βαρέως που ο πατέρας μου ο Φέντιας παντρεύτηκε μιά ξένη και επομένως και το παιδί του ήταν ξένο .Με αγαπούσε, το ήξερα, και δεν γνώριζα τότε ότι δεν άντεχε να με κρατάει όταν η μάνα μου ήταν στη δουλειά και με αποκαλούσε σκυλοκούταβο.

Εγώ έφερα βαρέως που δεν καταλάβαινα τι μου έλεγε, επίσης. Μιά μέρα, θυμάμαι πως ερχόμουνα από του Τσιρέλη και μόλις μπήκα στο στενάκι του Μπίλη,προς του Ψαρρή, έξω από το σπίτι του θείου μου, προσευχήθηκα θερμά και ζήτησα να λάβει ένα τέλος το μαρτύριό μου.Μόλις μπήκα και άφησα το σεφέρ τασί στη θεία μου την Νούλα, έρριξα μιά κλεφτή ματιά στο δωμάτιο της γιαγιάς Αφέντρας, παραξενεμένος που δεν μου φώναζε. Είδα ότι προσπαθούσε, αλλα δεν μπορούσε. Το στόμα της είχε γεμίσει έναν πηχτό, κατάλευκο αφρό. Πήγα ήρεμα και το είπα στη θεία μου. Μετά ήρθε ο γιατρός και αργά το μεσημέρι, ενώ περίμενε όλο το σόι έξω, απέναντι από τον συνεταιρισμό και το γυμνάσιο του Ιντζεσίλογλου, ο δόκτωρ Κανδυλάκης είπε σε όλους "τώρα μόνον ο Θεός" και τα παιδιά της συνοφρυώθηκαν. Ο θείος μου ο Πέτιας, ο Πέτρος, δάκρυσε.
Πέθανε και ήταν λίγο πριν την 10η Αυγούστου 1956. Πρέπει να ήταν 75 χρονών.Εγώ ήμουν οκτώ και πεπεισμένος, έτη πολλά, ότι την θανάτωσα.

Η πηγή εδώ